Mantra 4

Sukta 56

Sanskrit (Devanagari)

मदेमदे हि नो ददिर्यूथा गवामृजुक्रतुः । सं गृभाय पुरु शतोभयाहस्त्या वसु शिशीहि राय आ भर

IAST Transliteration

madé-made hí no dadír yū́thā gávām ṛjú-kratuḥ | sáṃ gṛbhāya púru śatóbhayāhastyā́ vásu śiśī́hi rāyá ā́ bhara ||

English Translation (Griffith/Whitney)

In every rapture thou art our giver, of straight resolve, of herds of kine. Grasp thou together wealth abundant, hundredfold with both hands; make keen our gain, and bring hither riches.

Translation

Trong mọi cơn hoan lạc, Ngài thật là Đấng ban cho chúng con, với ý chí ngay thẳng, Đấng ban đàn bò. Xin gom nắm của cải dồi dào, trăm bề, bằng cả hai tay; xin làm cho lợi lộc của chúng con thêm sắc bén, và mang phú quý đến đây.

Word by Word

• मदे: in intoxication/rapture
• मदे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक) / मद् (धातु: मदँ ‘हर्षे/मत्ते’)

• मदे: in intoxication (again; emphatic repetition)
• मदे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक) / मद् (धातु)

• हि: indeed/for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• नः: of us/our
• नः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ददिः: giver (bestower)
• ददिः: कर्तृ (स्तुत्य-कर्ता/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: दा (धातु: डा/दा ‘दाने’) → ददिः (कृदन्त/नाम)

• यूथा: herds, troops
• यूथा: कर्म (गम्य/प्राप्य-समूह) / (संदर्भानुसार)
• Type: Noun
• Root: यूथ (प्रातिपदिक)

• गवाम्: of cows
• गवाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• ऋजुक्रतुः: whose resolve/ritual-intent is straight/right
• ऋजुक्रतुः: कर्तृ (विशेषणम् ‘ददिः’/देवस्य)
• Type: Adjective (compound)
• Root: ऋजु (विशेषण-प्रातिपदिक) + क्रतु (प्रातिपदिक)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: सम्

• गृभाय: grasp, seize
• गृभाय: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ग्रह्/गृभ् (धातु: ग्रहँ/गृभँ ‘ग्रहणे’)

• पुरु: many, much
• पुरु: विशेषण-भाव
• Type: Indeclinable/Adjective
• Root: पुरु

• शतोभयाहस्त्या: with (your) hundredfold, two-handed power / with mighty hands
• शतोभयाहस्त्या: करण
• Type: Adjective (compound)
• Root: शत (संख्या-प्रातिपदिक) + उभय (प्रातिपदिक) + हस्तिन्/हस्त्य (प्रातिपदिक ‘हाथ/हस्तयुक्त’)

• वसु: wealth, good (treasure)
• वसु: कर्म
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• शिशीहि: make strong, sharpen, prepare
• शिशीहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: शा/शिश् (धातु: शिशँ/शा ‘तीक्ष्णीकरणे/शोधने’ → ‘शिशी’ ‘to sharpen/strengthen’)

• रायः: of wealth
• रायः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: राय्/रायि (प्रातिपदिक ‘धन’)

• आ: towards, hither
• आ: —
• Type: Indeclinable (preverb) / particle
• Root: आ

• भर: bring, bear (to us)
• भर: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भृ (धातु: भृञ् ‘धारणे/भरणे’)

Attribution

Rishi: RV-derived Indra hymn lineage (as preserved in AV 20)

Devata: Indra

Chandas: RV-style meter (per source tradition)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"Joyful exhilaration → assurance of giving → active gathering and sealing of wealth.","listener_experience":"Buoyant optimism with a practical sense of ‘collecting’ blessings into usable form.","intensity":6}