Mantra 6

Sukta 18

Sanskrit (Devanagari)

त्वं वर्मासि सप्रथः पुरोयोधश्च वृत्रहन्। त्वया प्रति ब्रुवे युजा

IAST Transliteration

tváṃ varmā́si sapráthaḥ puroyódhaś ca vṛtrahan | tváyā práti bruve yújā

English Translation (Griffith/Whitney)

Thou art our armour, broad outspread, and our fore-fighter, O Vṛtra-slayer: with thee as yoked ally I speak in answer (to the foe).

Translation

Ngài là áo giáp của chúng ta, trải rộng, và là chiến sĩ tiên phong, hỡi Đấng sát Vṛtra. Với Ngài như đồng minh được buộc chung ách, ta cất lời đáp trả (kẻ thù).

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वर्म: armor, protective covering
• वर्म: कर्तृ-समानााधिकरण (विशेष्य/प्रेडिकेट-नॉमिनेटिव)
• Type: Noun
• Root: वर्मन् (प्रातिपदिक)

• असि: are
• असि: —
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• सप्रथः: widely extended, broad
• सप्रथः: कर्तृ-समानााधिकरण (त्वम् का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स-प्रथ (प्रातिपदिक; प्रथ ‘विस्तार/प्रसार’ से)

• पुरोयोधः: one who fights in front; vanguard-fighter
• पुरोयोधः: कर्तृ-समानााधिकरण (त्वम् का विशेषण)
• Type: Noun (agentive compound)
• Root: पुरो-योध (प्रातिपदिक; पुरस् + योध ‘युद्ध/योद्धा’)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• वृत्रहन्: O slayer of Vṛtra
• वृत्रहन्: सम्बोधन
• Type: Noun/Epithet
• Root: वृत्रहन् (प्रातिपदिक; वृत्र + हन् ‘मारना’)

• त्वया: by/with you
• त्वया: करण
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रति: towards; in response
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• ब्रुवे: I speak, I address
• ब्रुवे: —
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)

• युजा: as an ally/with a yoke-fellow
• युजा: करण
• Type: Noun (instrumental of companion/associate)
• Root: युज् (धातु) → युज्/युज्- (कृदन्त: तृतीया एकवचन ‘युज्’/‘युज्’ से ‘युज्’ = साथी/जोड़)

Attribution

Rishi: Ṛgvedic Indra-stotra lineage (as embedded in AV 20)

Devata: Indra (Vṛtrahan)

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From establishing safety (armor) to poised engagement (answering the foe).","listener_experience":"A grounded surge of bravery with calm readiness; speech becomes steady and deliberate.","intensity":7}