Mantra 6

Sukta 137

Sanskrit (Devanagari)

सहस्रधारः पवते समुद्रो वाचमीङ्खयः । सोमः पती रयीणां सखेन्द्रस्य दिवेदिवे

IAST Transliteration

sahasrádhāraḥ pavate samudró vā́cam īṅkhayáḥ | sómaḥ pátī rayīṇā́ṃ sakhéndrasya divédive

English Translation (Griffith/Whitney)

Thousand-streamed he purifies, an ocean, setting Speech astir: Soma, the Lord of riches, Indra’s friend, from day to day.

Translation

Đấng có ngàn dòng chảy tuôn ra để thanh tẩy, như đại dương, làm cho Lời (Vāc) rung động thức dậy. Soma là Chúa của của cải, bạn của Indra, ngày qua ngày như vậy.

Word by Word

• सहस्रधारः: having a thousand streams
• सहस्रधारः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सहस्र-धार (प्रातिपदिक; समासः बहुव्रीहिः)

• पवते: flows / purifies itself
• पवते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √पू (पूञ् पवने) / √पु (पुनाति) — ‘to purify, to flow (as Soma)’

• समुद्रः: the ocean; (met.) the great flood
• समुद्रः: Kartā (सम्बन्ध/अप्पोज़िशन to previous subject)
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)

• वाचम्: speech
• वाचम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)

• ईङ्खयः: stirring / impelling
• ईङ्खयः: Kartā (विशेषणम् to सोमः/समुद्रः)
• Type: Participle (agentive) / Adjective
• Root: √ईङ्ख्/ईख् (चलने/कम्पने ‘to shake, set in motion’) — कर्तरि वर्तमानकृदन्तः

• सोमः: Soma
• सोमः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• पतिः: lord
• पतिः: Kartā (सम्बन्ध/अप्पोज़िशन to सोमः)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• रयीणाम्: of riches
• रयीणाम्: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• सखा: friend
• सखा: Kartā (सम्बन्ध/अप्पोज़िशन to सोमः)
• Type: Noun
• Root: सखि (प्रातिपदिक)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• दिवे: for the day
• दिवे: Adhikaraṇa (temporal)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)

• दिवे: day by day
• दिवे: Adhikaraṇa (temporal)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Rigvedic Soma hymn tradition (as transmitted in AV 20).

Devata: Soma (with Indra as allied recipient/associate)

Chandas: Triṣṭubh-type (RV style).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From swelling wonder (oceanic flow) to calm assurance (daily renewal and lordship).","listener_experience":"A sense of being replenished and ‘cleared,’ with speech becoming more confident and meaningful.","intensity":5}