Mantra 5

Sukta 137

Sanskrit (Devanagari)

इन्दुरिन्द्राय पवत इति देवासो अब्रुवन्। वाचस्पतिर्मखस्यते विश्वस्येशान ओजसा

IAST Transliteration

índur índrā́ya pavata íti devā́so abruvan | vā́caspátir makhasyate víśvasyéśāna ójasā

English Translation (Griffith/Whitney)

‘Let the bright drop purify for Indra’—thus spake the Gods: the Lord of Speech bestirs him in the sacrifice, sovereign of all by might.

Translation

“Nguyện giọt sáng (indu) được thanh lọc vì Indra”—các Thần đã nói như vậy. Chúa tể của Lời (Vācaspati) khởi động trong lễ tế, làm chủ muôn loài bằng uy lực (ojas).

Word by Word

• इन्दुः: the Soma-drop (Indu)
• इन्दुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• इन्द्राय: for Indra
• इन्द्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• पवते: is purified / flows (as filtered Soma)
• पवते: —
• Type: Verb
• Root: पू (धातु; पवते इति रूपम्)

• इति: thus
• इति: —
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)

• देवासः: the gods
• देवासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अब्रुवन्: said / spoke
• अब्रुवन्: —
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)

• वाचस्पतिः: Vācaspati (Lord of Speech)
• वाचस्पतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वाचस्पति (प्रातिपदिक)

• मखस्यते: rejoices in the sacrifice / is active in the rite
• मखस्यते: —
• Type: Verb
• Root: मखस्य (धातु; नामधातु/denominative from मख)

• विश्वस्य: of all / of the whole
• विश्वस्य: सम्बन्ध
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• ईशानः: ruling, sovereign
• ईशानः: कर्तृ
• Type: Adjective/Participle (used as noun)
• Root: ईशान (प्रातिपदिक; from √ईश ‘to rule’)

• ओजसा: by strength / with vigor
• ओजसा: करण
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Rigvedic Soma-hymn tradition (borrowed into AV 20); specific r̥ṣi depends on RV locus.

Devata: Indra; Vācaspati/Bṛhaspati as speech-deity

Chandas: Triṣṭubh-type (RV style).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"Divine instruction → purification aligned → speech-sovereignty awakens in rite.","listener_experience":"Sense of sanctioned authority; clarity and reverence for exact wording.","intensity":6}