Mantra 2

Sukta 119

Sanskrit (Devanagari)

तुरण्यवो मधुमन्तं घृतश्चुतं विप्रासो अर्कमानृचुः । अस्मे रयिः पप्रथे वृष्ण्यं शवोऽस्मे सुवानास इन्दवः

IAST Transliteration

turaṇyávo mádhumantaṃ ghṛtaścútaṃ víprāso arkám ā́nṛcuḥ | asmē rayíḥ paprathē vṛ́ṣṇyaṃ śávo ’smē suvānā́sa índavaḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

The eager seers have chanted forth the hymn, honeyed and dripping with ghee. For us hath wealth expanded, and bull-like might; for us the Soma-drops flow forth when pressed.

Translation

Các hiền triết đầy nhiệt thành đã tụng lên bài thánh ca, ngọt như mật và nhỏ giọt bơ tinh (ghṛta). Vì chúng ta, của cải được mở rộng, sức mạnh như bò đực lan tràn; vì chúng ta, những giọt Soma khi ép chảy tuôn ra.

Word by Word

• तुरण्यवः: the swift (ones), the eager (singers)
• तुरण्यवः: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: तुरण्यु (प्रातिपदिक) ← √तुर्/तॄ (शीघ्रगमन/प्रेरण) (निघण्टु-प्रयोगे ‘शीघ्राः/वेगवन्तः’)

• मधुमन्तम्: honeyed, sweet (one)
• मधुमन्तम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: मधुमन्त् (प्रातिपदिक) ‘मधु-युक्त’

• घृतश्चुतम्: dripping with ghee
• घृतश्चुतम्: कर्म
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: घृत-श्चुत (कृदन्त) : घृत (प्रातिपदिक) + श्चुत (PPP) ← √च्युत्/√च्यु (स्रवणे ‘to drip/flow’)

• विप्रासः: the inspired seers (priests)
• विप्रासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक) ‘ऋषि/कवि/ब्राह्मण’

• अर्कम्: a hymn, a chant
• अर्कम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक) ‘स्तुति/गीत/ऋक्’

• आनृचुः: they have chanted/sung (it)
• आनृचुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-√नृच् (स्तुतौ/ऋचने) (धातु)

• अस्मे: among us, in us
• अस्मे: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रयिः: wealth, bounty
• रयिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक) ‘धन/समृद्धि’

• पप्रथे: has spread/expanded
• पप्रथे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √प्रथ् (विस्तारे/प्रसारे)

• वृष्ण्यम्: manly vigor, virile strength
• वृष्ण्यम्: कर्म
• Type: Adjective (used as noun/attribute)
• Root: वृष्ण्य (प्रातिपदिक) ‘वृषन्-सम्बन्धि; वीर्य/पौरुष’

• शवः: power, might
• शवः: कर्म
• Type: Noun
• Root: शवस्/शव (प्रातिपदिक) ‘बल/तेजस्’

• अस्मे: among us
• अस्मे: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुवानासः: pressing forth, producing (i.e., being pressed)
• सुवानासः: कर्तृ
• Type: Participle (present active; used adjectivally)
• Root: सु-√वा (प्रसवे/जनने ‘to press/produce’; सोम-प्रयोगे ‘to press out’) → सुवान (वर्तमान कृदन्त/शतृ) ‘pressing/producing’

• इन्दवः: the Soma-drops
• इन्दवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक) ‘सोम’

Attribution

Rishi: RV-derived; per RV source-hymn attribution.

Devata: Indra (with Soma as ritual correlate)

Chandas: RV meter (likely Triṣṭubh); confirm via RV parallel.

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shringara","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From sensuous sweetness (madhu/ghṛta) to confident expansion (rayi, śavaḥ) and flowing fulfillment (Soma-drops).","listener_experience":"Pleasant fullness and energized assurance; sense of being ‘fed’ and strengthened by the words.","intensity":7}