Mantra 1

Sukta 117

Sanskrit (Devanagari)

पिबा सोममिन्द्र मन्दतु त्वा यं ते सुषाव हर्यश्वाद्रिः । सोतुर्बाहुभ्यां सुयतो नार्वा

IAST Transliteration

píba sómam indra mándatu tvā yáṃ te suṣā́va haryáśvā́driḥ | sotúrbāhúbhyāṃ súyato ná árvā

English Translation (Griffith/Whitney)

Drink Soma, O Indra; let that exhilarate thee which the stone, O tawny-horsed, hath well pressed for thee—well guided by the presser’s arms, like a rushing steed.

Translation

Hãy uống Soma, hỡi Indra; cầu cho thứ (Soma) mà hòn đá ép đã ép thật khéo cho ngài, hỡi Đấng có ngựa vàng, làm ngài hân hoan—được đôi tay người ép dẫn dắt khéo léo, như chiến mã lao vút.

Word by Word

• पिब: drink!
• पिब: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (पिबति)

• सोमम्: Soma (juice)
• सोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• मन्दतु: let (it) gladden / exhilarate
• मन्दतु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मन्द् (मन्दते/मन्दति)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यम्: which (Soma)
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: for you / to you
• ते: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुषाव: has pressed (well)
• सुषाव: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सु + षु (षु/सु—‘प्रसवने/अभिषवे’; परस्मैपद)

• हर्यश्वात्: from (the one) with tawny horses
• हर्यश्वात्: अपादान
• Type: Noun/Adjective
• Root: हर्यश्व (प्रातिपदिक)

• अद्रिः: the pressing-stone
• अद्रिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अद्रि (प्रातिपदिक)

• सोतुः: of the presser
• सोतुः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सोतु (√सु ‘सवने/अभिषवे’ से कर्तृ-नाम; प्रातिपदिक)

• बाहुभ्याम्: with (his) two arms
• बाहुभ्याम्: करण
• Type: Noun
• Root: बाहु (प्रातिपदिक)

• सुयतः: of the well-restrained / well-guided
• सुयतः: विशेषण (सोतुः)
• Type: Adjective (participle)
• Root: सु + यत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √यत् ‘प्रयत्ने/नियमे’)

• न: not
• न: (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• अर्वा: a steed / horse
• अर्वा: कर्तृ/उपमान (संदर्भानुसार)
• Type: Noun
• Root: अर्वन्/अर्वा (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: RV provenance (Soma-pressing Indra hymn tradition; specific RV attribution requires RV parallel identification)

Devata: Indra (with Soma as enabling power)

Chandas: Triṣṭubh-type (to be confirmed against RV parallel).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From invitation to exhilaration to rushing empowered motion.","listener_experience":"A brightening surge, like a controlled rush of energy.","intensity":7}