Mantra 9

Sukta 4

Sanskrit (Devanagari)

वार्षिकावेनं मासौ प्रतीच्या दिशो गोपायतो वैरूपं च वैराजं चानु तिष्ठतो य एवं वेद

IAST Transliteration

vārṣí̱kāv enaṃ mā́sau pratī́cyā diśó gopāyato vairūpáṃ ca vairājáṃ cā́nu tiṣṭhato yá eváṃ véda

English Translation (Griffith/Whitney)

The two rainy-season months, from the western quarter, guard this man—Vairūpa and Vairāja stand attendant upon him—whoso thus knoweth.

Translation

Hai tháng mùa mưa, từ phương Tây, hộ trì người này—Vairūpa và Vairāja đứng kề cận phụng sự; ai biết như vậy.

Word by Word

• वार्षिकावेनम्: the ‘Vārṣikāvena’ (name/epithet; annual/seasonal one)
• वार्षिकावेनम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: वार्षिकावेन (प्रातिपदिक; वार्षिक + आवेन)

• मासौ: the two months
• मासौ: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)

• प्रतीच्या: western
• प्रतीच्या: कर्म
• Type: Adjective
• Root: प्रतीच् (प्रातिपदिक)

• दिशः: direction (quarter)
• दिशः: कर्म
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)

• गोपायतः: (they two) protect/guard
• गोपायतः: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: गोपाय (धातु; गोपायति)

• वैरूपम्: the Vairūpa (name/epithet)
• वैरूपम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: वैरूप (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• वैराजम्: the Vairāja (name/epithet)
• वैराजम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: वैराज (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• अनु: after; along; in accordance with
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (अव्यय/उपसर्ग)

• तिष्ठतः: (they two) stand; remain; abide
• तिष्ठतः: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु; तिष्ठति)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एवम्: thus; in this manner
• एवम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)

• वेद: knows
• वेद: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)

Attribution

Rishi: As AV 15 speculative/correspondence material (anukramaṇī-dependent).

Devata: Directional guardianship of the West via Vairūpa and Vairāja; Kāla-bandhu.

Chandas: Non-metrical/irregular Atharvanic prose-cadence.

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"From potential seasonal fear to calm assurance through stationed guardians.","listener_experience":"Feeling protected at the ‘back door’; reduced vigilance fatigue.","intensity":5}