Mantra 17

Sukta 4

Sanskrit (Devanagari)

य एनामवशामाह देवानां निहितं निधिम्। उभौ तस्मै भवाशर्वौ परिक्रम्येषुमस्यतः

IAST Transliteration

yá enām ávaśām ā́ha devā́nāṃ níhitaṃ nidhím | ubháu tásmai bhavā́śarvau parikrámyeṣúm asyatáḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Whoso declareth her ‘no Vaśā,’—the treasure-deposit of the Gods laid up—against him do Bhava and Śarva twain, encompassing, hurl the arrow.

Translation

Kẻ nào tuyên bố nàng là “không phải Vaśā”—kho tàng ký thác của các thần được cất giấu—đối với kẻ ấy, Bhava và Śarva, cả hai, sẽ bao vây rồi phóng mũi tên.

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एनाम्: this (her/it)
• एनाम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एना-

• अवशाम्: helpless, powerless (as helpless)
• अवशाम्: Karma
• Type: Adjective/Noun
• Root: अवशा (प्रातिपदिक)

• आह: said / declared
• आह: Kriyā
• Type: Verb
• Root: अह् (धातु) / (ब्रू-आह इति वैदिक-पर्यायः)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• निहितम्: placed, deposited
• निहितम्: Karma (qualifier)
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: नि-धा (धातु) → निहित (कृदन्त)

• निधिम्: treasure, deposit
• निधिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: निधि (प्रातिपदिक)

• उभौ: both
• उभौ: Kartā
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: उभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → उभौ

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भव: be! / become!
• भव: Kriyā
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• अशर्वौ: O you two Aśarvas (a paired divine/daemon name)
• अशर्वौ: Sambodhana (addressed) / Kartā (with उभौ)
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: अशर्व (प्रातिपदिक; द्वन्द्व/युग्म-नाम, ‘भव’ इत्यस्य सम्बोधन-रूपेण)

• परिक्रम्य: having gone around, circumambulating
• परिक्रम्य: Kriyā-viśeṣaṇa (पूर्वक्रिया)
• Type: Gerund
• Root: परि-क्रम् (धातु) → परिक्रम्य (क्त्वान्त)

• इषुम्: arrow
• इषुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: इषु (प्रातिपदिक)

• अस्यतः: shooting (casting)
• अस्यतः: Kartā (with उभौ)
• Type: Verb (participle used predicatively)
• Root: अस्/अस्य (धातु ‘अस्’ = क्षेपणे/प्रक्षेपणे, वैदिक) → अस्यत् (वर्तमान कृदन्त) / अस्य (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angirasa (traditional for the hymn); Rudraic names foregrounded

Devata: Bhava and Śarva (Rudra aspects); also the vaśā as ‘devānāṃ nidhí’

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"From accusation (denial) to overwhelming divine retaliation.","listener_experience":"A stern warning; fear-based respect for truth and taboo.","intensity":8}