Mantra 7

Sukta 10

Sanskrit (Devanagari)

धूमाक्षी सं पततु कृधुकर्णी च क्रोशतु । त्रिषंधेः सेनया जिते अरुणाः सन्तु केतवः

IAST Transliteration

dhūmākṣī́ sáṃ patatu kṛdhukárṇī ca krośatu | triṣaṃ́dheḥ sénayā jitè aruṇā́ḥ santu ketávaḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Let the smoke-eyed swoop down full; and let Kṛdhukarṇī shriek aloud. With the host of Triṣaṃdhi, when conquest is won, let the signals be ruddy—tokens of victory.

Translation

Nguyện kẻ mắt khói hãy lao sà xuống trọn vẹn; và Kṛdhukarṇī (Kṛdhukarṇī) hãy thét vang. Cùng với đạo quân của Triṣaṃdhi (Triṣaṃdhi), khi chiến thắng đã giành được, nguyện các dấu hiệu trở nên đỏ thắm—điềm báo của thắng lợi.

Word by Word

• धूमाक्षी: the smoke-eyed (female being)
• धूमाक्षी: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: धूमाक्षी (प्रातिपदिक; धूम + अक्षी) अथवा धूमाक्षिन्-

• सम्: together; completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• पततु: let (her/it) fly/fall
• पततु: —
• Type: Verb
• Root: पत् (पतति)

• कृधुकर्णी: the rough-/crooked-eared (female being)
• कृधुकर्णी: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: कृधुकर्णी (प्रातिपदिक; कृधु + कर्णी) अथवा कृधुकर्णिन्-

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• क्रोशतु: let (her/it) cry out
• क्रोशतु: —
• Type: Verb
• Root: क्रुश्/क्रोश् (क्रोशति)

• त्रिषन्धेः: of the three-jointed/threefold-junction (one)
• त्रिषन्धेः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: त्रिषन्धि- (प्रातिपदिक; त्रि + सन्धि)

• सेनया: by/with the army
• सेनया: करण
• Type: Noun
• Root: सेना-

• जिते: when (it is) conquered; in the conquered (state)
• जिते: अधिकरण
• Type: Adjective/Participle
• Root: जि (धातु) → जित- (कृदन्त, क्त) / अथवा जिता- (प्रातिपदिक)

• अरुणाः: ruddy; reddish
• अरुणाः: कर्तृ/विशेषण (केत्वः)
• Type: Adjective
• Root: अरुण-

• सन्तु: let them be
• सन्तु: —
• Type: Verb
• Root: अस् (अस्ति)

• केतवः: banners; signals; rays/omens
• केतवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: केतु-

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition

Devata: Dhūmākṣī; Kṛdhukarṇī; Triṣaṃdhi-senā (as operative collective)

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"Terror-deployment → conquest → triumphant sign-display.","listener_experience":"Adrenalized, fierce confidence; then relief through clear victory imagery.","intensity":8}