Mantra 6

Sukta 8

Sanskrit (Devanagari)

आविः सन्निहितं गुहा जरन्नाम महत् पदम्। तत्रेदं सर्वमार्पितमेजत् प्राणत् प्रतिष्ठितम्

IAST Transliteration

āvíḥ sannihitáṃ gúhā járan nā́ma mahát padám | tátrédáṃ sárvam ārpitám éjat prāṇát prátiṣṭhitam

English Translation (Griffith/Whitney)

Manifest, yet laid away in secrecy, is the great station, ancient by name. Therein is all this fastened—moving, breathing—set firm in its abiding-place.

Translation

Hiển lộ mà vẫn được cất kín trong hang bí mật (guhā) là chỗ đứng vĩ đại, mang danh ‘cổ xưa’. Tại đó mọi sự đều được neo buộc—kẻ chuyển động, kẻ thở—đều an trụ vững chắc nơi chốn của mình.

Word by Word

• आविः: the ewe; sheep (as the subject)
• आविः: Kartā
• Type: Noun
• Root: आविः (प्रातिपदिक)

• सन्निहितम्: placed/laid down; deposited
• सन्निहितम्: Karma
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: √धा (नि-धा) → निहित; उपसर्ग: सम्+नि

• गुहा: in the cave; in the hidden place
• गुहा: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: गुहा (प्रातिपदिक)

• जरन्: aging; old
• जरन्: Kartā
• Type: Adjective/Participle
• Root: √जॄ/जर् (जरति) (वर्तमान कृदन्त/वर्तमाने कृदन्तः)

• नाम: name
• नाम: Kartā
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)

• महत्: great
• महत्: Karma
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• पदम्: step; place; station
• पदम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)

• तत्र: there; in that (place)
• तत्र: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)

• इदम्: this
• इदम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सर्वम्: all; entire
• सर्वम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• आर्पितम्: fixed/fastened; set; placed upon
• आर्पितम्: Karma
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: √ऋ (आ-ऋ/आर्पयति) → आर्पित (कर्मणि भूतकृदन्त)

• एजत्: moving; stirring; trembling
• एजत्: Karma
• Type: Participle (present active)
• Root: √एज् (एजति)

• प्राणत्: breathing; living
• प्राणत्: Karma
• Type: Participle (present active)
• Root: √अन्/प्राण् (प्राणिति) (वर्तमान कृदन्त)

• प्रतिष्ठितम्: established; firmly set
• प्रतिष्ठितम्: Karma
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: √स्था (प्रति-स्था) → प्रतिष्ठित (कर्मणि भूतकृदन्त)

Attribution

Rishi: Speculative Atharvanic seer-tradition

Devata: Pratiṣṭhā/Brahman as foundation; secondarily Prāṇa

Chandas: Anuṣṭubh-like (compact, gnomic)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From paradox (manifest yet hidden) → assurance (all is fastened, firmly set).","listener_experience":"Deep reassurance; a sense of inner shelter and steady breath.","intensity":2}