Mantra 42

Sukta 8

Sanskrit (Devanagari)

निवेशनः संगमनो वसूनां देव इव सविता सत्यधर्मा । इन्द्रो न तस्थौ समरे धनानाम्

IAST Transliteration

nivḗśanaḥ saṅgámano vásūnāṃ devá iva savitā́ satyádharmā́ | índro ná tasthau samaré dhánānām ||

English Translation (Griffith/Whitney)

A settler, a gatherer of riches—like Savitṛ, a god of truthful ordinance—he stood fast, as Indra, in the battle for the prizes.

Translation

Ngài là kẻ an lập, là người quy tụ của cải—như thần Savitṛ, vị thần có pháp độ chân thật (satya-dharma)—Ngài đứng vững, như Indra, giữa trận chiến tranh giành chiến lợi phẩm.

Word by Word

• निवेशनः: (he who is) a settler/establisher; one who causes dwelling
• निवेशनः: Kartā
• Type: Noun
• Root: निवेशन (प्रातिपदिक; √विश् ‘प्रवेशने/निवासे’ + नि- उपसर्ग; -अन प्रत्यय)

• संगमनः: uniter; bringer-together
• संगमनः: Kartā
• Type: Noun
• Root: संगमन (प्रातिपदिक; √गम् ‘गत्यर्थे’ + सम्- उपसर्ग; -अन प्रत्यय)

• वसूनाम्: of riches/goods
• वसूनाम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• देवः: the god
• देवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• सविता: Savitar (the impeller deity)
• सविता: Kartā
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• सत्यधर्मा: whose law/order is true; of true ordinance
• सत्यधर्मा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सत्य-धर्मन् (समास-प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः/कर्मधारय-आधारितः ‘सत्यः धर्मो यस्य’)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• न: like (Vedic particle; here in comparison with इन्द्रः)
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• तस्थौ: stood; took his stand
• तस्थौ: —
• Type: Verb
• Root: √स्था (तिष्ठति)

• समरे: in battle
• समरे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: समर (प्रातिपदिक)

• धनानाम्: of treasures/spoils
• धनानाम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Variable (AVŚ 10.8 anukramaṇī traditions)

Devata: Savitṛ/Indra-like ordering power (implicit subject); prosperity/order

Chandas: Triṣṭubh-like cadence is possible here, though AV transmission varies; treat as irregular/unspecified pending metrical scan

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From constructive settling/gathering → to courageous firmness in contest.","listener_experience":"Grounded determination; sense of lawful strength rather than aggression.","intensity":6}