Sutra 23
Devanagari script
यात्राविहारगतो वा दूष्यमहामात्रान्दर्शनायाह्वयेत् ॥ कZ_०५.१.२३ ॥
Transliteration
yātrāvihāragato vā dūṣyamahāmātrān darśanāyāhvayet.
Translation
Hoặc, khi đang đi tuần du hay giải trí, ông ta có thể triệu các đại thần phản trắc đến yết kiến.
Word by Word
यात्राjourney; (in Arthaśāstra) royal expedition/campaign
यात्रा:
TypeNoun
Rootया
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (आकारान्त)
विहारrecreation; outing; (here) royal tour/inspection outing
विहार:
TypeNoun
Rootविहृ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (अकारान्त)
गतःhaving gone; having proceeded
गतः:
TypeParticiple
Rootगम्
Formकृत्-प्रत्यय (क्त), भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय; विकल्पार्थक
दूष्यcorrupt/culpable (persons)
दूष्य:
TypeNoun/Adjective
Rootदूष्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (यकारान्त)
महामात्रान्high officials; senior officers
महामात्रान्:
TypeNoun
Rootमहामात्र
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (अकारान्त)
दर्शनायfor seeing/meeting; for an audience/inspection
दर्शनाय:
TypeNoun (Verbal noun)
Rootदृश्
Formतुमुन्-प्रायोजनार्थ? (अर्थतः ‘दर्शन’), चतुर्थी एकवचन (अकारान्त); प्रयोजन-द्योतक दत्तिव (for the purpose of)
आह्वयेत्should summon; should call (them)
आह्वयेत्:
TypeVerb
Rootआह्वा
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
Entities Mentioned
D
dūṣya-mahāmātrāḥ (treacherous high officers)R
rājā (implied)FAQs
It normalizes movement and gatherings, allowing the king to control location, security layers, and access without signaling a purge.