प्रकृतिराजविवादयोः प्रकृइतिविवादः प्रकृतीनां भेदकः पराभियोगानावहति राजविवादस्तु प्रकृतीनां द्विगुणभक्तवेतनपरिहारकरो भवति इत्याचार्याः ॥ कZ_०८.४.१६ ॥
prakṛtirājavivādayoḥ prakṛitivivādaḥ prakṛtīnāṃ bhedakaḥ parābhiyogān āvahati; rājavivādas tu prakṛtīnāṃ dviguṇabhaktavetanaparihārakaro bhavati iti ācāryāḥ
Trong các tranh chấp giữa các thành phần và tranh chấp với nhà vua: tranh chấp giữa các thành phần làm chia rẽ các yếu tố cấu thành và mời gọi sự can thiệp/đòi hỏi từ kẻ khác; còn tranh chấp với nhà vua khiến các thành phần phải chi tiêu gấp đôi—thêm khẩu phần, tiền công và bồi thường—các bậc thầy nói vậy.
They fracture the state’s internal cohesion and create openings for outsiders to press claims or intervene.
Because the state must pay more to secure compliance—through increased maintenance, wages, and compensatory settlements.