Sutra 23
Devanagari script
पार्श्वस्थायी हि यातव्याभिसारो मूलाबाधकश्च भवति मूलाबाधक एव पश्चात्स्थायी ॥ कZ_०७.१३.२३ ॥
Transliteration
pārśvasthāyī hi yātavyābhisāro mūlābādhakaś ca bhavati mūlābādhaka eva paścātsthāyī
Translation
Thế lực ở sườn (pārśvasthāyī) là kẻ có thể tiến quân đánh vào mục tiêu dự định (yātavya) và đồng thời cũng có thể đánh vào căn bản/hậu phương (mūla); còn kẻ đánh vào căn bản thì, xét theo thực chất, chính là tác nhân ở phía sau (paścātsthāyī).
Word by Word
पार्श्वस्थायीone who stays on the flank; a flank-supporter (ally/force)
पार्श्वस्थायी:
TypeAdjective (used substantively)
Rootपार्श्व + स्था (स्थायी)
Formप्रथमा-एकवचन, पुंलिङ्ग (संदर्भतः ‘(राजा/सेनापति/बलम्) पार्श्वस्थायी’ इति)
हिindeed, for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपात (हेतु/निश्चयार्थ)
यातव्याभिसारःa march/raid that has to be undertaken (a necessary expedition)
यातव्याभिसारः:
TypeNoun
Rootया + तव्य; अभि + सृ (अभिसार)
Formप्रथमा-एकवचन, पुंलिङ्ग
मूलाबाधकःone that obstructs/harms the base (root-destroying)
मूलाबाधकः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootमूल + आ + बाध (बाधक)
Formप्रथमा-एकवचन, पुंलिङ्ग
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formसमुच्चयार्थक निपात
भवतिbecomes; is
भवति:
TypeVerb
Rootभू
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मूलाबाधकः(specifically) base-harming
मूलाबाधकः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootमूल + आ + बाध (बाधक)
Formप्रथमा-एकवचन, पुंलिङ्ग (पुनरुक्ति—निश्चय/विशेषणार्थ)
एवonly, indeed, precisely
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formअवधारणार्थक निपात
पश्चात्स्थायीone who stays behind; a rear-supporter (ally/force)
पश्चात्स्थायी:
TypeAdjective (used substantively)
Rootपश्चात् + स्था (स्थायी)
Formप्रथमा-एकवचन, पुंलिङ्ग (संदर्भतः ‘पश्चात्स्थायी (राजा/बलम्)’)
Entities Mentioned
P
pārśvasthāyīP
paścātsthāyīY
yātavyaM
mūla (base/core)FAQs
The flank actor can both join operations against the target and threaten the core; whoever threatens the core functions as the rear threat in strategic terms.