Sutra 21

Devanagari script

लब्धलाभापगमने यस्यामित्रो लाभेन शक्त्या हीनः स पार्ष्णिग्राहोऽतिसंधत्ते यस्य वा यातव्यः शत्रोर्विग्रहापकारसमर्थः स्यात् ॥ कZ_०७.१३.२१ ॥

Transliteration

labdhalābhāpagamane yasyāmitro lābhena śaktyā hīnaḥ sa pārṣṇigrāho 'tisaṃdhatte yasya vā yātavyaḥ śatror vigrahāpakārasamarthaḥ syāt

Translation

Khi những lợi ích đã thu được có nguy cơ tuột mất, kẻ thù phía sau (pārṣṇigrāha) sẽ “vượt mưu/đi quá mức” (atisaṃdhi) chống lại một vị vua mà kẻ thù của ông đã bị suy yếu về tài nguyên và sức mạnh do chính những lợi ích ấy; tương tự, hắn cũng “vượt mưu” khi mục tiêu mà nhà vua dự định tiến đánh (yātavya) có khả năng gây hại cho mục tiêu đó bằng chiến tranh và các hành vi thù địch.

Word by Word

लब्धobtained, gained

लाभgain, profit, advantage

अपगमनेin the loss/cessation (of)

यस्मिन्in whom/wherein

अमित्रःthe enemy

लाभेनby gain, through advantage

शक्त्याby power/strength

हीनःdeprived, deficient

सःhe/that one

पार्ष्णिग्राहःrear-enemy; one who seizes the heel (attacks from behind)

अतिसंधत्तेplots/contrives excessively; makes an overreaching move

यस्यof whom/whose

वाor

यातव्यःto be gone against; to be marched against

शत्रोःof the enemy

विग्रहwar, open hostility

अपकारharm, injury

समर्थःcapable, competent

स्यात्should be / may be

Entities Mentioned

amitra (enemy)

pārṣṇigrāha (rear-enemy)

yātavya (intended target)

FAQs

What triggers a pārṣṇigrāha’s atisaṃdhi according to 7.13.21?

A moment when the primary enemy is weakened and the king’s gains are unstable, or when the king’s intended target can effectively damage that enemy through war—creating an exploitable imbalance.