Home›Arthashastra›Kantakashodhana›Adhyaya 9›Sutra 15
←Previous Sutra
Next Sutra→

Sutra 15

Devanagari script

देयं देशं न पृच्छति अदेयं देशं पृच्छति कार्यमदेशेनातिवाहयति छलेनातिहरति कालहरणेन श्रान्तमपवाहयति मार्गापन्नं वाक्यमुत्क्रमयति मतिसाहाय्यं साक्षिभ्यो ददाति तारितानुशिष्टं कार्यं पुनरपि गृह्णाति उत्तममस्मै साहसदण्डं कुर्यात् ॥ कZ_०४.९.१५ ॥

Transliteration

deyaṃ deśaṃ na pṛcchati adeyaṃ deśaṃ pṛcchati kāryamadeśenātivāhayati chalenātiharati kālaharaṇena śrāntamapavāhayati mārgāpannaṃ vākyamutkramayati matisāhāyyaṃ sākṣibhyo dadāti tāritānuśiṣṭaṃ kāryaṃ punarapi gṛhṇāti uttamamasmai sāhasadaṇḍaṃ kuryāt

Translation

Nếu thẩm phán không điều tra về địa điểm/diễn đàn xét xử thích hợp, lại điều tra về diễn đàn không thích hợp, kéo vụ việc sang cơ quan tài phán không đúng, giải quyết bằng mưu mẹo, làm kiệt sức một bên bằng cách cố ý trì hoãn, đi chệch khỏi trình tự đúng của các lời khai đã được ghi nhận, cung cấp “hỗ trợ về lập luận” cho nhân chứng, hoặc mở lại việc đã được giải quyết và đã được chỉ dẫn, thì phải chịu tiền phạt sāhasa bậc cao nhất.

Word by Word
देयम्(what is) payable / to be given
देयम्:
TypeAdjective (verbal derivative)
Rootदा
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; कृदन्त (तव्यत्/यत्-प्रत्ययार्थ ‘देय’ = ‘to be given’)
देशम्place; locality; jurisdiction
देशम्:
TypeNoun
Rootदिश्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
नnot
न:
TypeParticle (negation)
Rootन
Formनिषेधार्थ अव्यय
पृच्छतिasks; inquires
पृच्छति:
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अदेयम्not payable; not to be given
अदेयम्:
TypeAdjective (verbal derivative)
Rootदा
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; नञ्-पूर्वक ‘अदेय’ (not to be given)
देशम्place; locality
देशम्:
TypeNoun
Rootदिश्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
पृच्छतिasks; inquires
पृच्छति:
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कार्यम्case; matter; business
कार्यम्:
TypeNoun (action noun)
Rootकृ
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
अदेशेनby/with an improper place (wrong venue)
अदेशेन:
TypeNoun
Rootदिश्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, तृतीया; नञ्-पूर्वक ‘अदेश’ (wrong place / improper jurisdiction)
अतिवाहयतिcauses to be carried over; delays; prolongs
अतिवाहयति:
TypeVerb (causative)
Rootअति+वह्
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच् (causative)
छलेनby fraud/deceit; by a quibble
छलेन:
TypeNoun
Rootछल
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, तृतीया
अतिहरतिtakes away; carries off; overreaches
अतिहरति:
TypeVerb
Rootअति+हृ
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कालहरणेनby wasting time; by delay
कालहरणेन:
TypeNoun
Rootकाल-हरण
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, तृतीया
श्रान्तम्the exhausted (person)
श्रान्तम्:
TypeAdjective (past participle)
Rootश्रम्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; क्त-प्रत्यय (श्रान्त)
अपवाहयतिcauses to be led away; makes withdraw
अपवाहयति:
TypeVerb (causative)
Rootअप+वह्
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच् (causative)
मार्गापन्नम्one who has taken the road; a traveller/on the way
मार्गापन्नम्:
TypeAdjective (past participle)
Rootमार्ग+आपद्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; क्त (आपन्न)
वाक्यम्statement; speech; plea
वाक्यम्:
TypeNoun
Rootवच्
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
उत्क्रमयतिcauses to deviate; makes overstep; makes retract
उत्क्रमयति:
TypeVerb (causative)
Rootउत्+क्रम्
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच् (causative)
मतिसाहाय्यम्help to (their) understanding; prompting/coaching
मतिसाहाय्यम्:
TypeNoun
Rootमति+साहाय्य
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
साक्षिभ्यःto/for the witnesses
साक्षिभ्यः:
TypeNoun
Rootसाक्षिन्
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, चतुर्थी/पञ्चमी (द्वयार्थ-रूप)
ददातिgives
ददाति:
TypeVerb
Rootदा
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तारितानुशिष्टम्(a matter) already settled/cleared and already instructed/adjudicated
तारितानुशिष्टम्:
TypeAdjective (compound of past participles)
Rootतारि(त)+अनु+शास्
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘तारित’ (ppp of √तॄ/तारय् ‘to make cross/escape’) + ‘अनुशिष्ट’ (ppp of अनु√शास् ‘instructed/admonished’)
कार्यम्case; matter
कार्यम्:
TypeNoun
Rootकृ
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
पुनःagain
पुनः:
TypeAdverb
Rootपुनः
Formअव्यय
अपिalso; even
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formअव्यय (समुच्चय/अपेक्षार्थ)
गृह्णातिtakes; takes up; entertains
गृह्णाति:
TypeVerb
Rootग्रह्
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
उत्तमम्the highest; maximum
उत्तमम्:
TypeAdjective
Rootउत्+तम
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (or adverbial acc.); ‘highest/maximum’
अस्मैto him
अस्मै:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formएकवचन, चतुर्थी
साहसदण्डम्the fine for violence/forcible offence
साहसदण्डम्:
TypeNoun
Rootसाहस+दण्ड
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
कुर्यात्should do; should impose
कुर्यात्:
TypeVerb
Rootकृ
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
Entities Mentioned
D
dharmastha (judge)
W
witnesses (sākṣin)
L
litigant/party

FAQs

Institutionalized harassment through venue manipulation, delay, and coached testimony—forms of corruption that defeat justice without overt bribery.

←Previous Sutra
Next Sutra→