Sutra 25
Devanagari script
दुःखोत्पादनं द्रव्यमन्यवेश्मनि प्रक्षिपतो द्वादशपणो दण्डः प्राणाबाधिकं पूर्वः साहसदण्डः ॥ कZ_०३.१९.२५ ॥
Transliteration
duḥkhotpādanaṃ dravyam anyaveśmani prakṣipato dvādaśapaṇo daṇḍaḥ | prāṇābādhikaṃ pūrvaḥ sāhasadaṇḍaḥ ||
Translation
Người ném vào nhà người khác một chất gây đau khổ thì bị phạt mười hai paṇa. Nếu gây nguy hiểm đến tính mạng, thì áp dụng mức phạt sāhasa bậc thứ nhất (thấp nhất).
Word by Word
दुःखोत्पादनम्causing suffering / producing harm
दुःखोत्पादनम्:
TypeNoun
Rootउत्√पद् (उत्पद्यते)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; भाववाचक-नाम (उत्पादन)
द्रव्यम्property / an object (valuable)
द्रव्यम्:
TypeNoun
Rootद्रव्य
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
अन्य-वेश्मनिin another person’s house
अन्य-वेश्मनि:
TypeNoun
Rootवेश्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन
प्रक्षिपतःof (a person) who throws/places (it) in
प्रक्षिपतः:
TypeVerb (participle)
Rootप्र√क्षिप्
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी; षष्ठी एकवचन (कर्तरि) — ‘of one who throws/puts in’
द्वादश-पणःtwelve paṇas (as the amount)
द्वादश-पणः:
TypeNoun
Rootपण
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘द्वादश’ संख्या-विशेषण
दण्डःpenalty / fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
प्राण-आबाधिकम्life-endangering / injurious to life
प्राण-आबाधिकम्:
TypeAdjective (participle-derived)
Rootआ√बाध्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विशेषण—‘(कर्म) प्राणहानिकर/जीवनोपद्रवकर’
पूर्वःthe former/previous (penalty)
पूर्वः:
TypeAdjective
Rootपूर्व
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘पूर्वः (दण्डः)’ = पूर्वोक्त/पूर्ववर्ती
साहस-दण्डःthe penalty for sāhasa (violent/forcible offence)
साहस-दण्डः:
TypeNoun
Rootसाहस; दण्ड
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
Entities Mentioned
H
householder/victimO
offenderS
state (imposing fine)FAQs
It creates proportionality: minor harassment is monetarily fined, while conduct escalating to potential lethal harm triggers a higher, violence-class (sāhasa) penalty.
It protects domestic security and discourages covert assaults by making even non-lethal harmful acts punishable and by escalating sanctions when risk to life is present.