Sutra 4

Devanagari script

उपभोगनिमित्तं नष्टं विनष्टं वाभ्यावहेत् चतुर्विंशतिपणश्च दण्डः अन्यथा वा निष्पतने ॥ कZ_०३.१२.०४ ॥

Transliteration

upabhoganimittaṃ naṣṭaṃ vinaṣṭaṃ vābhyāvahet caturviṃśatipaṇaśca daṇḍaḥ anyathā vā niṣpatane

Translation

Nếu do việc sử dụng của người đó mà vật ký thác bị mất hoặc bị hủy hoại, người đó phải bồi hoàn; và mức phạt là hai mươi bốn paṇa; còn nếu không phải do việc sử dụng ấy, thì trong trường hợp biến mất/bỏ trốn, quy tắc sẽ khác tùy theo tình huống.

Word by Word

• उपभोग-निमित्तम्: for the reason of use/enjoyment (as the cause for use)
• Type: Noun
• Root: निमित्त
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; उपभोगस्य निमित्तम् = उपभोग-कारणम्

• नष्टम्: lost
• Type: Participle
• Root: नश्
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; ‘नष्ट’ = नष्टं (lost)

• विनष्टम्: destroyed/ruined (completely lost)
• Type: Participle
• Root: नश् (वि-नश्)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; ‘विनष्ट’ = completely lost/destroyed

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक अव्यय

• अभ्यावहेत्: shall incur / shall be liable to pay
• Type: Verb
• Root: वह् (अभि-आ-√वह्)
• Form: विधिलिङ्/आज्ञार्थे लिङ्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘अभ्यावहति’ = (दण्डं/दायं) वहति/आनयति = incurs/shall pay/shall bring upon oneself

• चतुर्विंशति-पणः: (a fine of) twenty-four paṇas
• Type: Noun
• Root: पण
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘चतुर्विंशतिपणः’ = 24 पणों का (दण्डः)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• दण्डः: fine/penalty
• Type: Noun
• Root: दण्ड
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा

• अन्यथा: otherwise
• Type: Adverb
• Root: अन्यथा
• Form: अव्यय; ‘अन्यथा’ = otherwise/else

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक अव्यय

• निष्पतने: in the event of absconding/escape
• Type: Noun (action noun)
• Root: निष्-पत्
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी; ‘निष्पतन’ = निष्क्रमण/पलायन/भागने की क्रिया; लोकेटिव: ‘निष्पतने’ = in the case of absconding/escape

Entities Mentioned

• deposit-holder
• depositor (implied)

More Details

FAQs

What is the key legal distinction introduced here?

Liability and the severity of punishment depend on causation: loss arising from the holder’s use triggers restoration plus a higher fine.