देवपितृपूजादानार्थं स्वस्तिवाचनमन्तःपुरं महानसम् दूतप्रावर्तिमं कोष्ठागारमायुधागारम् पण्यगृहं कुप्यगृहं कर्मान्तो विष्टिः पत्त्यश्वरथद्विपपरिग्रहो गोमण्डलम् पशुमृगपक्षिव्यालवाटाः काष्ठतृणवाटाश्चेति व्ययशरीरम् ॥ कZ_०२.६.११ ॥
devapitṛpūjādānārthaṃ svastivācanamantaḥpuraṃ mahānasam dūtaprāvartimaṃ koṣṭhāgāramāyudhāgāram paṇyagṛhaṃ kupyagṛhaṃ karmānto viṣṭiḥ pattyaśvarathadvipaparigraho gomaṇḍalam paśumṛgapakṣivyālavāṭāḥ kāṣṭhatṛṇavāṭāśceti vyayaśarīram
‘Thân thể chi tiêu’ gồm các khoản chi cho: thờ cúng thần linh và tổ tiên và bố thí; lời chúc lành/đọc tụng nghi lễ cát tường; cơ sở nội cung; bếp hoàng gia; các phái bộ ngoại giao và hoạt động sứ giả/chuyển tin; kho thóc/kho hàng; kho vũ khí; kho hàng hóa; kho vật dụng bền; xưởng nhà nước/hoạt động công nghiệp; lao dịch cưỡng bức (corvée); việc duy trì và cung ứng cho bộ binh, ngựa, xe chiến và voi; trại bò; các khu rào/chuồng cho gia súc, thú săn, chim và thú dữ; và các bãi/kho gỗ cùng cỏ/đồ ăn thô xanh.
They function as legitimacy and social-stability spending—publicly visible acts that reinforce authority, cohesion, and compliance.
It frames the state as a production-and-logistics system: procurement, storage, manufacturing, and distribution are core budgetary commitments.