Sutra 9
Devanagari script
अतिव्ययकर्तारमत्याहितकर्माणं च निवेदयेयुः ॥ कZ_०२.३६.०९ ॥
Transliteration
ativyayakartāram atyāhitakarmāṇaṃ ca nivedayeyuḥ
Translation
Họ phải báo cáo những người chi tiêu quá mức và những người tham gia vào các hành vi hết sức đáng ngờ hoặc gây hại.
Word by Word
अतिव्ययकर्तारम्one who causes/execut es excessive expenditure (an overspender)
अतिव्ययकर्तारम्:
TypeNoun (agent noun)
Rootकृ
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; कर्तृ-शब्द (कर्तृ) = ‘कर्ता’; समासः अतिव्ययस्य कर्ता
अतिexcessively/over-
अति:
TypeParticle/Prefix
Rootअति
Formउपसर्ग/अव्यय; ‘अधिक/अत्यधिक’ अर्थे; समासे पूर्वपद
व्ययexpenditure
व्यय:
TypeNoun
Rootवि + इ
Formपुंलिङ्ग; प्रातिपदिक ‘व्यय’ (खर्च)
कर्तारम्doer/agent
कर्तारम्:
TypeNoun (agent noun)
Rootकृ
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; ‘कर्ता’
अतिexcessively/over-
अति:
TypeParticle/Prefix
Rootअति
Formउपसर्ग/अव्यय; समासे पूर्वपद
आहितकर्माणम्a person entrusted with/assigned a duty (an appointed functionary)
आहितकर्माणम्:
TypeNoun/Adjective (past participial compound)
Rootधा (आ + धा)
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; ‘आहित’ (नियुक्त/आरोपित/सौंपा हुआ) + ‘कर्मन्’ (कार्य/कर्म) → ‘आहितकर्मन्’ = जिस पर कार्य आरोपित/नियुक्त है
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
निवेदयेयुःthey should report/inform (formally)
निवेदयेयुः:
TypeVerb
Rootनि + विद्
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन; धातु: विद् (ज्ञापने/वेदने) with causative sense ‘निवेदय-’ = ‘सूचयेत्/प्रकाशयेत्’
Entities Mentioned
L
local residents/informants (implicit)S
suspicious spendersFAQs
It can indicate stolen wealth, bribery, illicit trade, or preparation for subversion; the state uses financial behavior as an intelligence cue.