Previous Sutra
Next Sutra

Arthashastra — Adhyakshaprachara, Sutra 37

पञ्चदशमुहूर्तो दिवसो रात्रिश्च चैत्रे चाश्वयुजे च मासि भवतः ॥ कZ_०२.२०.३७ ॥

pañcadaśa-muhūrto divaso rātriś ca caitre cāśvayuje ca māsi bhavataḥ

Trong các tháng Caitra và Āśvayuja, ban ngày và ban đêm mỗi bên đều là mười lăm muhūrta (tức dài bằng nhau).

पञ्चदशfifteen
पञ्चदश:
TypeNoun
Rootपञ्चन्/दशन् (संख्या)
Formसंख्यावाचक-समास; अव्ययीभाववत् संख्यापदप्रयोगः; (विशेषणरूपेण)
मुहूर्तःa muhūrta (a time unit)
मुहूर्तः:
TypeNoun
Rootमुहूर्त
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन
दिवसःday (daytime)
दिवसः:
TypeNoun
Rootदिवस
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन
रात्रिःnight
रात्रिः:
TypeNoun
Rootरात्रि
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
चैत्रेin (the month of) Caitra
चैत्रे:
TypeNoun
Rootचैत्र
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन (मास-नाम; ‘चैत्रे (मासे)’ = in the month of Caitra)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
आश्वयुजेin (the month of) Āśvayuja
आश्वयुजे:
TypeNoun
Rootआश्वयुज
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन (मास-नाम; ‘आश्वयुजे (मासे)’ = in the month of Āśvayuja)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
मासिin the month
मासि:
TypeNoun
Rootमास
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन
भवतःare / become (dual)
भवतः:
TypeVerb
Rootभू
Formलट्-लकार; प्रथमपुरुष; द्विवचन; परस्मैपद (भवतः = ‘(they) are/become’, referring to दिवसः and रात्रिः)
C
Caitra
Ā
Āśvayuja
M
muhūrta
D
day
N
night

FAQs

They function as equal-day-and-night reference points for adjusting duty schedules and operational timings across the seasonal cycle.

30 muhūrtas total (15 day + 15 night).