Adhyaya 297

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुरणे विषहृन्मन्त्रौषधं नाम षन्नवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ सप्तनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः गोनसादिचिकित्सा अग्निरुचाच गोनसादिचिकित्साञ्च वशिष्ठ शृणु वच्मि ते ह्रीं ह्रीं अमलपक्षि स्वाहा ताम्बूलखादनान्मन्त्री हरेन्मण्डलिनो विषं

Như vậy, trong Agni Mahāpurāṇa kết thúc chương 297, mang tên “Thần chú và dược phương trừ độc”. Nay bắt đầu chương 298: “Phép trị rắn gonas và các loài khác”. Agni nói: “Hỡi Vasiṣṭha, hãy lắng nghe; ta sẽ nói phép trị gonas và các loài rắn khác. (Tụng:) ‘hrīṃ hrīṃ amalapakṣi svāhā.’ Sau khi trì chú, rồi ăn trầu (tāmbūla), hành giả có thể trừ độc của rắn maṇḍalin.”

Verse 2

लशुनं रामठफलं कुष्ठाग्निव्योषकं विषे स्नुहीक्षीरं गव्यघृतं पक्षं पीत्वाहिजे विषे

Khi bị trúng độc, nên dùng tỏi, quả rāmaṭha, kuṣṭha, agni (citraka) và tryoṣa (ba vị cay). Với độc do rắn cắn, nên uống nhựa mủ snuhī hòa với bơ sữa bò (ghee) trong nửa tháng.

Verse 3

अथ राजिलदष्टे च पेया कृष्णा समैन्धवा आज्यक्षौद्रशकृत्तोयं पुरीतत्या विषापहं

Nay, khi bị rắn rājilā cắn, nên cho dùng cháo loãng (peya) nấu với kṛṣṇā (tiêu đen) và muối đá; và (cũng cho) hỗn hợp bơ sữa (ghee), mật ong, nước phân bò, cùng với purītatyā—đây là phương giải độc trừ độc.

Verse 4

सकृष्णाखण्डदुग्धाज्यं पातव्यन्तेन माक्षिकं व्योषं पिच्छं विडालास्थि नकुलाङ्गरुहैः समैः

Mật ong nên uống cùng hỗn hợp đường đen, sữa và bơ sữa (ghee). Lại thêm, theo lượng bằng nhau: vyōṣa (ba vị cay—gừng khô, tiêu đen, tiêu dài), lông tơ (feather down), xương mèo, và lông trên thân con cầy mangut (nakula)—mỗi thứ đồng lượng.

Verse 5

चूर्णितैर् मेषदुग्धाक्तैर् धूपः सर्वविषापहः रोमनिर्गुण्डिकाकोकवर्णैर् वा लशुनं समं

Hương xông (dhūpa) chế từ các dược liệu nghiền mịn, làm ẩm bằng sữa cừu, có công năng trừ mọi loại độc. Hoặc có thể dùng hỗn hợp roma, nirguṇḍikā và kokavarṇa, trộn đồng lượng với tỏi.

Verse 6

मुनिपत्रैः कृतस्वेदं दष्टं काञ्चिकपाचितैः मूषिकाः षोडश प्रोक्ता रसङ्कार्पासजम्पिवेत्

Có nói đến mười sáu loại mūṣikā (chuột). Khi bị cắn, nên xông/ủ nóng (sveda) bằng lá muni, và dùng chế phẩm nấu với kāñcikā (cháo chua/men chua như giấm). Lại nên uống rasa (nước thuốc/chiết xuất) có phối kārpāsa và jambu (trái trâm).

Verse 7

सतैलं मूषिकार्तिघ्नं फलिनीकुसुमन्तथा सनागरगुडम्भक्ष्यं तद्विषारोचकापहं

Dùng cùng với dầu, phương này làm giảm khổ đau do chuột gây (vết cắn/độc chuột). Cũng vậy, hoa phalinī khi ăn với śuṇṭhī (gừng khô) và đường thô (jaggery) sẽ trừ chứng chán ăn phát sinh từ thứ độc ấy.

Verse 8

चिकित्सा विंषतिर्भूता लूताविषहरो गणः पद्मकं पाटली कुष्ठं नतमूशीरचन्दनं

Đây là pháp trị liệu hai mươi phần: nhóm dược liệu hóa giải độc lūta (độc nhện) gồm padmaka, pāṭalī, kuṣṭha, nata, uśīra và candana (chiên-đàn).

Verse 9

निर्गुण्डी शारिवा शेलु लूतार्तं सेचयेज्जलैः गुञ्जानिर्गुण्डिकङ्कोलपर्णं शुण्ठी निशाद्वयं

Người bị nhện cắn (hay nhiễm độc nhện) nên rửa/tưới chỗ đau bằng nước nấu với nirguṇḍī, śārivā và śelu. Đồng thời dùng chế phẩm gồm guñjā, nirguṇḍī, lá kaṅkola, śuṇṭhī (gừng khô) và hai niśā (nghệ và daruharidrā).

Verse 10

करञ्जास्थि च तत्पङ्कैः वृश्चिकार्तिहरं शृणु मञ्जिष्ठा चन्दनं व्योषपुष्पं शिरीषकौमुदं

Nay hãy lắng nghe phương dược làm giảm khổ não do bọ cạp chích: hạt/“xương” karañja cùng với hồ/bùn nghiền của nó; lại thêm mañjiṣṭhā, gỗ đàn hương (candana), hoa của vyoṣa (ba vị cay), cùng śirīṣa và kaumuda.

Verse 11

संयोज्याश् चतुरो योगा लेपादौ वृश्चिकापहाः ॐ नमो भगवते रुद्राय चिवि छिन्द किरि भिन्द खड्गे न छेदय शूलेन भेदय चक्रेण दारय ॐ ह्रूं फट् मन्त्रेण मन्त्रितो देयो गर्धभादीन्निकृन्तति

Cần phối hợp bốn phương; dùng làm thuốc bôi và các cách ứng dụng tương tự để trừ độc bọ cạp. (Nên tụng:) “Oṃ, kính lễ Đức Thế Tôn Rudra—civi; chinda (chém); kiri (đâm xuyên); bhinda (bổ tách); ‘dùng kiếm mà chém’; ‘dùng giáo mà đâm’; ‘dùng luân xa mà xé rách’—Oṃ hrūṃ phaṭ.” Khi đã gia trì bằng thần chú này thì đem dùng; nó đoạn trừ tai hoạn do bọ cạp và các loài tương tự gây ra.

Verse 12

त्रिफलोशीरमुस्ताम्बुमांसीपद्मकचन्दनं अजाक्षीरेण पानादेर्गर्धभादेर्विषं हरेत्

Triphala, uśīra (cỏ hương bài), mustā, ambu (chế phẩm nước mát), māṁsī, padmaka và candana (đàn hương)—khi cho uống cùng sữa dê—sẽ trừ độc phát sinh từ vết cắn của lừa và các loài tương tự.

Verse 13

हरेत् शिरीषपञ्चाङ्गं व्योषं शतपदीविषं सकन्धरं शिरीषास्थि हरेदुन्दूरजं विषं

Nên dùng năm phần của cây śirīṣa (śirīṣa-pañcāṅga), vyoṣa (ba vị cay), và dược liệu giải độc nọc rết; lại dùng sakandhara cùng hạt/“xương” śirīṣa—những thứ ấy trừ độc phát sinh từ chuột/chuột cống.

Verse 14

व्योषं ससर्पिः पिण्डीतमूलमस्य विषं हरेत् तत्पक्षैर् इति ज , ञ , ट च चिरि इति ज क्षारव्योषवचाडिङ्गुविडङ्गं सैन्धवन्नतं

Trikaṭu (gừng khô, tiêu đen, tiêu dài) trộn với bơ sữa (ghee), cùng rễ (của dược thảo được chỉ định) giã nhuyễn, sẽ trừ độc này. Đối với loại trúng độc ấy, có dạy mẹo ghi nhớ theo nhóm âm tiết “ja, ña, ṭa”; và cũng nêu “ciri”. Một chế phẩm kiềm (kṣāra) phối hợp với trikaṭu, vacā (xương bồ), iṅgu (nhựa kiểu asafoetida), viḍaṅga, saindhava (muối đá) và nnata (một vị thuốc) được kê làm phương giải độc.

Verse 15

अम्बष्ठातिबलाकुष्ठं सर्वकीटविषं हरेत् यष्टिव्योषगुडक्षीरयोगः शूनो विषापहः

Sự phối hợp của ambaṣṭhā, atibalā và kuṣṭha có thể trừ độc của mọi loài côn trùng. Chế phẩm gồm yaṣṭi (cam thảo), vyoṣa (bộ ba vị cay), đường thốt nốt và sữa là thuốc giải cho sưng phù và trúng độc.

Verse 16

ॐ सुभद्रायै नमः ॐ सुप्रभायै नमः यान्यौषधानि गृह्यन्ते विधानेन विना जनैः

“Om, kính lễ Subhadrā; Om, kính lễ Suprabhā.” Bất cứ dược thảo nào mà người đời hái lượm không theo đúng nghi thức đã định—

Verse 17

तेषां वीजन्त्व्या ग्राह्यमिति ब्रह्माब्रवीच्च ताम् ताम्प्रणम्यौषधीम्पश्चात् यवान् प्रक्षिप्य मुष्टिना

Phạm Thiên (Brahmā) cũng phán: “Nên hái khi đang quạt (làm lay động) chúng.” Rồi sau khi cúi lạy từng cây thuốc, hãy nắm một nắm hạt lúa mạch (yava) mà rải xuống làm lễ cúng.

Verse 18

दश जप्त्वा मन्त्रमिदं नमस्कुर्यात्तदौषधं त्वामुद्धराम्यूर्ध्वनेत्रामनेनैव च भक्षयेत्

Sau khi tụng thần chú này mười lần, hãy cúi lạy với lòng tôn kính. Rồi (nói với dược thảo) hãy thưa: “Hỡi cây thuốc, ta nhổ (lấy) ngươi—ngươi là kẻ ‘mắt hướng lên’,” và sau đó dùng (uống/ăn) nó ngay theo chính nghi thức/thần chú ấy.

Verse 19

नमः पुरुषसिंहाय नमो गोपालकाय च आत्मनैवाभिजानाति रणे कृष्णपराजयं

Kính lễ Người-Sư-Tử (Nṛsiṃha); kính lễ cả Đấng Mục Đồng (Gopāla). Chỉ bằng chính mình, nơi chiến địa, người ấy tự biết sự bại trận của Kṛṣṇa.

Verse 20

एतेन सत्यवाक्येन अगदो मे ऽस्तु सिध्यतु नमो वैदूर्यमाते तन्न रक्ष मां सर्वविषेभ्यो गौरि गान्धारि चाण्डालि मातङ्गिनि स्वाहा हरिमाये औषधादौ प्रयोक्तव्यो मन्त्रो ऽयं स्थावरे विषे

Bằng lời nói chân thật này, nguyện cho phương thuốc giải độc (agada) của ta được thành tựu. Kính lễ Vaidūryamātā; xin che chở ta khỏi mọi thứ độc. Hỡi Gaurī, Gāndhārī, Cāṇḍālī, Mātaṅginī—svāhā! Hỡi Harimāyā—chân ngôn này nên dùng trong dược phẩm và các ứng dụng tương tự, để trị độc phát sinh từ các nguồn vô tri (bất động).

Verse 21

भुक्तमात्रे स्थिते ज्वाले पद्मं शीताम्बुसेवितं पाययेत्सघृतं क्षौद्रं विषञ्चेत्तदनन्तरं

Khi cảm giác nóng rát vừa khởi lên ngay sau khi ăn/uống, nên cho dùng hoa sen đã ngâm/chế trong nước mát, cùng với bơ sữa (ghee) và mật ong; rồi sau đó tiếp tục xử trí chất độc theo phép trị liệu thích hợp.