Adhyaya 23

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये स्नानविधिकथनं नाम द्वाविंशोध्यायः अथ त्रयोविंशोध्यायः पूजाविधिकथनं नारद उवाच वक्ष्ये पूजाविधिं विप्रा यत् कृत्वा सर्वमाप्नुयात् प्रक्षालिताङ्घ्रिराचम्य वाग्यतः कृतरक्षकः

Như vậy, trong Agni Purāṇa thuộc Đại Purāṇa nguyên thủy, chương hai mươi hai mang tên “Trình bày quy tắc tắm gội” đã kết thúc. Nay bắt đầu chương hai mươi ba, “Trình bày quy tắc thờ phụng”. Nārada nói: “Hỡi các bà-la-môn, ta sẽ giảng nghi thức cúng bái; ai thực hành sẽ đạt mọi kết quả mong cầu. Sau khi rửa chân, làm ācamanam (nhấp nước thanh tịnh), giữ lời nói tiết chế, và thực hiện nghi thức rakṣā (hộ trì), rồi mới tiến hành thờ phụng.”

Verse 2

ध्यायं हरिं देवमिति घचिह्नितपुस्तकपाठः प्राङ्मुखः स्वस्तिकं बद्ध्वा पद्माद्यपरमेव च यं वीजं नाभिमध्यस्थं धूम्रं चण्डानिलात्मकं

Tụng đọc công thức được ghi dấu trong bản văn: “(Con) quán niệm Hari, vị Thần,” hành giả nên quay mặt về hướng Đông, ngồi thế svastika, và thực hiện ấn (mudrā) hoa sen cùng các ấn khác theo quy định. Kế đó, hãy quán tưởng bīja “yaṃ” an trú nơi giữa rốn—màu như khói, mang bản tính của luồng gió dữ.

Verse 3

विशेषयेदशेषन्तु ध्यायेत् कायात्तु कल्मषं क्षौं हृत्पङ्कजमध्यस्थं वीजं तेजोनिधिं स्मरन्

Rồi hãy phân biệt và tách bạch trọn vẹn mọi sự; và quán niệm rằng cấu uế của thân đang được tẩy trừ, đồng thời ghi nhớ bīja “kṣauṃ” an trú nơi trung tâm hoa sen của tim—bīja ấy là kho tàng của quang minh.

Verse 4

अधोर्ध्वतिर्यग्गाभिस्तु ज्वालाभिः कल्मषं दहेत् शशाङ्काकृतिवद्ध्यायेदम्बरस्थं सुधाम्बुभिः

Với các ngọn lửa lan xuống dưới, vươn lên trên và tỏa sang ngang, hãy thiêu đốt mọi cấu uế. Rồi hãy quán tưởng một hình tướng như vầng trăng, an trụ giữa hư không, tuôn rải những dòng nước cam lộ như mật ngọt.

Verse 5

हृत्पद्मव्यापिभिर्देहं स्वकमाप्लावयेत्सुधीः सुसुम्नायोनिमार्गेण सर्वनाडीविसर्पिभिः

Bậc hành giả trí tuệ nên làm cho dòng ấy (cam lộ nội tại) tràn ngập thân mình, lan tỏa từ hoa sen nơi tim, vận hành theo Suṣumnā—kênh mạch như con đường thai tạng—và thấm khắp mọi nāḍī (các ống dẫn vi tế).

Verse 6

शोधयित्वा न्यसेत्तत्त्वं करशुद्धिरथास्त्रकं व्यापकं हस्तयोरादौ दक्षिणाङ्गुष्ठतोङ्गकं

Sau khi tịnh hóa đôi tay, hành giả nên an trí (nyāsa) nguyên lý (tattva). Kế đó là phép thanh tịnh tay, rồi an trí thần chú “vũ khí” (astraka). Tiếp theo là nyāsa “biến khắp” (vyāpaka): lúc khởi đầu, trên cả hai bàn tay—bắt đầu từ ngón cái phải—đặt thần chú lên các điểm chi phần của bàn tay/ngón tay.

Verse 7

मूलं देहे द्वादशाङ्गं न्यसेन्मन्त्रैर् द्विषट्ककैः हृदयं च शिरश् चैव शिखा वर्मास्त्रलोचने

Hành giả nên an trí (nyāsa) Mūla (căn bản) trên thân, đặt lên mười hai chi phần bằng các thần chú mười hai âm tiết; rồi tiếp tục các phép an trí cho Tâm (hṛdaya), Đầu (śiras), Tóc đỉnh/đỉnh kế (śikhā), Giáp hộ (kavaca/varma), Vũ khí (astra) và Mắt (locana).

Verse 8

उदरं च तथा पृष्ठं बाहुरुजानुपादकं मुद्रां दत्त्वा स्मरेत् विष्णुं जप्त्वाष्टशतमर्चयेत्

Sau khi kết ấn (mudrā) liên hệ đến bụng và cũng như lưng, tay, ngực, đầu gối và bàn chân, hành giả nên tưởng niệm và thiền quán về Viṣṇu. Rồi sau khi trì tụng (japa), nên cúng bái (Ngài) với tám trăm (lần/hiến phẩm).

Verse 9

वामे तु वर्धनीं न्यस्य पूजाद्रव्यं तु दक्षिणे प्रक्षाल्यास्त्रेण चार्घ्येण गन्धपुष्पान्विते न्यसेत्

Đặt bình rảy nước (vardhanī) ở bên trái và các vật phẩm cúng dường ở bên phải; hành giả nên tịnh hóa chúng bằng thần chú-vũ khí (astra-mantra), rồi đặt lễ arghya kèm hương thơm và hoa.

Verse 10

चैतन्यं सर्वगं ज्योतिरष्टजप्तेन वारिणा फडन्तेन तु संसिच्य हस्ते ध्यात्वा हरिं परे

Sau khi rảy nước đã được trì chú tám lần, và lại rảy bằng nước được gia trì với âm “phaṭ”, hành giả nên quán tưởng Hari trong bàn tay như Ánh sáng có tri giác, biến khắp mọi nơi—tối thượng.

Verse 11

धर्मं ज्ञानं च वैराग्यमैश्वर्यं वह्निदिङ्मुखाः अधर्मादीनि गात्राणि पूर्वादौ योगपीठके

Dharma, tri thức, ly tham và quyền năng tối thượng được an trí nơi mặt hướng về phương Hỏa và các mặt phương khác; còn adharma cùng các yếu tố còn lại được quy định làm các chi thể, bắt đầu từ phương Đông, trên pháp tòa yoga (yogapīṭha).

Verse 12

कूर्मं पीठे ह्य् अनन्तञ्च यमं सूर्यादिमण्डलं पाठः स्वकामान् दाहयेत् सुधीः इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः स्वकमाह्लादयेत् सुधीरिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः स्थलं तेन तु संसिच्य हस्ते ध्यात्वा हरिं पठेदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पद्ममिति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः विमलाद्याः केशरस्थानुग्रहा कर्णिका स्थिता

Trên pháp tòa nghi lễ, hãy quán tưởng Kūrma (Rùa) và Ananta (Śeṣa), cùng các mạn-đà-la của Mặt Trời và những mạn-đà-la khác. Theo một dị bản, sự tụng niệm ấy thiêu đốt các mục đích dục vọng thế gian; theo dị bản khác, nó làm hoan hỷ và thành tựu các ước nguyện cho bậc trí. Sau khi rảy (thánh hóa) nền đất bằng nghi thức/nước ấy, và quán tưởng Hari trong bàn tay, hãy tụng đọc thần chú. Kế đó quán tưởng hoa sen (padma): Vimalā và các vị khác an trụ nơi chỗ nhị hoa, còn phần gương sen (karṇikā) được thiết lập ở trung tâm.

Verse 13

पूर्वं स्वहृदये ध्यात्वा आवाह्यार्चैश् च मण्डले अर्घ्यं पाद्यं तथाचामं मधुपर्कं पुनश् च तत्

Trước hết, quán tưởng thần linh trong chính trái tim mình, rồi thỉnh (āvāhana) và thờ phụng trong mạn-đà-la nghi lễ; kế đó dâng arghya (nước cúng kính), pādya (nước rửa chân), cũng như ācāmana (nước súc miệng/thanh tịnh), và madhuparka (lễ vật mật ngọt pha)—và lại theo đúng trình tự ấy như pháp.

Verse 14

स्नानं वस्त्रोपवीतञ्च भूषणं गन्धपुष्पकं धूपदीपनैर् वेद्यानि पुण्डरीकाक्षविद्यया

Tắm gội, y phục và dây thánh (upavīta), đồ trang sức, hương liệu và hoa, cùng hương đốt và đèn sáng—đó là các phẩm vật cúng dâng cần được trình bày, theo Puṇḍarīkākṣa-vidyā (hệ tri thức/thần chú của Đấng Mắt Sen).

Verse 15

यजेदङ्गानि पूर्वादौ द्वारि पूर्वे परेण्डजं दक्षे चक्रं गदां सौम्ये कोणे शङ्खं धनुर्न्यसेत्

Hành giả nên thờ phụng (an trí và tôn kính) các chi phần phụ trợ, bắt đầu từ phương Đông theo thứ tự. Ở cửa phía Đông đặt kỳ hiệu Garuḍa; bên phải (phía Nam) đặt đĩa thần (cakra); phía hiền hòa (phía Bắc) đặt chùy (gadā); nơi góc đặt ốc tù và (śaṅkha); và cũng an trí cây cung (dhanu).

Verse 16

देवस्य वामतो दक्षे चेषुधी खड्गमेव च वामे चर्म श्रियं दक्षे पुष्टिं वामेग्रतो न्यसेत्

Ở bên trái và bên phải của thần, nên đặt ống tên và thanh kiếm. Bên trái đặt khiên; bên phải đặt Śrī (Lakṣmī); bên trái đặt Puṣṭi; và phía trước phải an trí tất cả theo đúng thứ tự đã được quy định.

Verse 17

वनमालाञ्च श्रीवत्सकौस्तुभौ दिक्पतीन्वहिः स्वमन्त्रैः पूजयेत् सर्वान् विष्णुरर्घोवसानतः

Người ấy nên dùng các thần chú riêng của từng vị để thờ phụng Vanamālā (vòng hoa rừng), Śrīvatsa và Kaustubha; và ở bên ngoài cũng thờ các Chúa Tể của các phương hướng—thờ tất cả cho đến khi kết thúc nghi thức dâng arghya lên Viṣṇu.

Verse 18

व्यस्तेन च समस्तेन अङ्गैर् वीजेन वै यजेत् जप्त्वा प्रदक्षिणीकृत्य स्तुत्त्वार्ध्यञ्च समर्प्य च

Quả thật, nên cử hành thờ phụng bằng ‘hạt giống’ (bīja), vận dụng các thần chú của các chi phần (aṅga) cả theo dạng tách riêng (vyasta) lẫn dạng tổng hợp (samasta). Sau khi trì tụng (japa), hãy đi nhiễu (pradakṣiṇā), dâng lời tán tụng, rồi kính cẩn dâng arghya (rượu nước lễ).

Verse 19

हृदये विन्यसेद्ध्यात्वा अहं ब्रह्म हरिस्त्विति आगच्छावाहने योज्यं क्षमस्वेति विसर्जने

Sau khi quán tưởng, hãy an trí (thần chú) nơi tim: “Ta là Brahman; ngươi là Hari (Viṣṇu).” Trong nghi thức thỉnh mời (āvāhana) dùng công thức “āgaccha—hãy đến”; và trong nghi thức tiễn (visarjana) dùng “kṣamasva—xin tha thứ.”

Verse 20

एवमष्टाक्षराद्यैश् च पूजां कृत्वा विमुक्तिभाक् एकमूर्त्यर्चनं प्रोक्तं नवव्यूहार्चनं शृणु

Như vậy, sau khi thờ phụng bằng thần chú tám âm (aṣṭākṣara) và các thần chú khác, người ấy trở thành kẻ thọ nhận giải thoát. Phép thờ phụng Nhất Thể (ekamūrti) đã được giảng dạy; nay hãy lắng nghe phép thờ phụng Chín Vyūha.

Verse 21

अङ्गुष्ठकद्वये न्यस्य वासुदेवं बलादिकान् तर्जन्यादौ शरीरेथ शिरोललाटवक्त्रके

Sau khi an trí Vāsudeva trên đôi ngón cái, hành giả tiếp tục an trí Bala và các vị khác trên thân, bắt đầu từ ngón trỏ—lần lượt nơi đỉnh đầu, trán và khuôn mặt.

Verse 22

हृन्नाभिगुह्यजान्वङ्घ्रौ मध्ये पूर्वादिकं यजेत् एकपीठं नवव्यूहं नवपीठञ्च पूर्ववत्

Nên lễ bái các thần vị an trú tại tim, rốn, vùng kín, đầu gối và bàn chân; và ở vị trí trung tâm thì lễ bái bắt đầu từ phương Đông v.v. Cũng nên lễ bái “một Tòa” (eka-pīṭha), chín Vyūha (nava-vyūha) và chín Tòa (nava-pīṭha) theo đúng cách đã nêu trước.

Verse 23

चिह्नितपुस्तकपाठः अस्मल्लब्धपुस्तकेषु विष्णुरर्घोवसानत इति विष्णावर्घौ च मानतः इति च पाठो वर्तते अयन्स्वसमीचीन इव प्रतिभाति विष्णुमर्घ्यासनादिभिरिति तु युक्तः पाठः मध्यगुल्फादितः पिस्फच इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः नवाब्जे नवमूर्त्या च नवव्यूहञ्च पूर्ववत् इष्टं मध्ये ततः स्थाने वासुदेवञ्च पूजयेत्

Dị bản được ghi chú (chú giải văn bản): Trong các bản thủ bản mà chúng tôi có được, có chỗ đọc “viṣṇur argho ’vasānataḥ” và cũng có chỗ đọc “viṣṇāv arghau ca mānataḥ”. Cách đọc này dường như chưa thỏa đáng; cách đọc hợp lý hơn là “viṣṇum arghyāsanādibhiḥ”, nghĩa là: “nên thờ phụng Viṣṇu bằng arghya, āsana và các phẩm cúng khác”. (Một dị bản khác được ghi: “madhya-gulphāditaḥ … pisphaca”, trong bản ṅa.) Dị bản được ghi chú: “Trong hoa sen chín cánh, với chín hình tướng và chín vyūha như trước; tại trung tâm được ước nguyện, rồi ngay nơi ấy nên thờ phụng Vāsudeva.”