Paingala Upanishad 29 — Verse 29

Sanskrit (Devanagari)

य एतदुपनिषदं नित्यमधीते सोऽग्निपूतो भवति। स वायुपूतो भवति। स आदित्यपूतो भवति। स ब्रह्मपूतो भवति। स विष्णुपूतो भवति। स रुद्रपूतो भवति। स सर्वेषु तीर्थेषु स्नातो भवति। स सर्वेषु वेदेष्वधीतो भवति। स सर्ववेदव्रतचर्यासु चरितो भवति। तेनेतिहासपुराणानां रुद्राणां शतसहस्राणि जप्तानि फलानि भवन्ति। प्रणवानामयुतं जप्तं भवति। दश पूर्वान्दशोत्तरान्पुनाति। स पङ्क्तिपावनो भवति। स महान्भवति। ब्रह्महत्यासुरापानस्वर्णस्तेयगुरुतल्पगमनतत्संयोगिपातकेभ्यः पूतो भवति॥२९॥

Padapatha (Word Split)

यः । एतत् । उपनिषदम् । नित्यम् । अधीते । सः । अग्नि-पूतः । भवति । सः । वायु-पूतः । भवति । सः । आदित्य-पूतः । भवति । सः । ब्रह्म-पूतः । भवति । सः । विष्णु-पूतः । भवति । सः । रुद्र-पूतः । भवति । सः । सर्वेषु । तीर्थेषु । स्नातः । भवति । सः । सर्वेषु । वेदेषु । अधीतः । भवति । सः । सर्व-वेद-व्रत-चर्यासु । चरितः । भवति । तेन । इतिहास-पुराणानाम् । रुद्राणाम् । शत-सहस्राणि । जप्तानि । फलानि । भवन्ति । प्रणवानाम् । अयुतम् । जप्तम् । भवति । दश । पूर्वान् । दश । उत्तरान् । पुनाति । सः । पङ्क्ति-पावनः । भवति । सः । महान् । भवति । ब्रह्म-हत्या । सुरा-पान । स्वर्ण-स्तेय । गुरु-तल्प-गमन । तत्-संयोगि-पातकेभ्यः । पूतः । भवति ॥

IAST Transliteration

ya etad upaniṣadaṃ nityam adhīte so'gnipūto bhavati | sa vāyupūto bhavati | sa ādityapūto bhavati | sa brahmapūto bhavati | sa viṣṇupūto bhavati | sa rudrapūto bhavati | sa sarveṣu tīrtheṣu snāto bhavati | sa sarveṣu vedeṣv adhīto bhavati | sa sarvaveda-vrata-caryāsu carito bhavati | tenetihāsa-purāṇānāṃ rudrāṇāṃ śata-sahasrāṇi japtāni phalāni bhavanti | praṇavānām ayutaṃ japtaṃ bhavati | daśa pūrvān daśottarān punāti | sa paṅktipāvano bhavati | sa mahān bhavati | brahmahatyā-surāpāna-svarṇasteya-gurutalpagamana-tatsaṃyogipātakebhyaḥ pūto bhavati ||29||

Translation

جو اس اُپنشد کا روزانہ پاٹھ کرتا ہے وہ آگ سے پاک ہوتا ہے؛ وہ ہوا سے پاک ہوتا ہے؛ وہ سورج سے پاک ہوتا ہے؛ وہ برہما سے پاک ہوتا ہے؛ وہ وِشنو سے پاک ہوتا ہے؛ وہ رُدر سے پاک ہوتا ہے۔ وہ گویا سبھی تیرتھوں میں اسنان کر چکا؛ گویا سب وید پڑھ چکا؛ گویا سب ویدوں کے ورت اور سادھنا کو برت چکا۔ اس سے اتہاس و پرانوں اور “رُدر” کے لاکھوں جپ کے پھل حاصل ہوتے ہیں؛ گویا پرنَو (اوم) کا دس ہزار بار جپ ہوا۔ وہ دس پُوروَجوں اور دس آنے والی نسلوں کو پاک کرتا ہے؛ وہ پنکتی پاون (بھوجن کی قطار کو پاک کرنے والا) بنتا ہے؛ وہ مہان بنتا ہے؛ اور برہمن ہتیا، شراب نوشی، سونے کی چوری، گرو کی شَیّا کی بے حرمتی، اور ان گناہوں کی سنگت جیسے مہاپاتکوں سے پاک ہو جاتا ہے۔

Academic Translation

He who daily studies this Upaniṣad becomes purified by fire; he becomes purified by wind; he becomes purified by the sun; he becomes purified by Brahmā; he becomes purified by Viṣṇu; he becomes purified by Rudra. He becomes as one who has bathed in all sacred fords; as one who has studied all the Vedas; as one who has practiced the observances and disciplines of all the Vedas. Through that, the fruits of having recited hundreds of thousands of (hymns called) Rudras and of the Itihāsas and Purāṇas accrue; (it is as though) ten thousand recitations of the Praṇava have been done. He purifies ten ancestors and ten descendants. He becomes a purifier of the dining line. He becomes great. He becomes purified from the grave sins—Brahmin-killing, drinking liquor, stealing gold, violating the teacher’s bed, and association with those (sins).

Verse Context

• Śravaṇa/adhyayana as purificatory means supporting Brahma-jñāna; pāpa-kṣaya and adhikāritva
• Mahavakya: Indirect: positions Upaniṣadic study as a means (sādhana) culminating in mahāvākya-realization (e.g., “अहं ब्रह्मास्मि”, “तत्त्वमसि”).
• Atharva
• Chandas: Prose