Verse 47

Naadbindu

Sanskrit (Devanagari)

मनस्तत्र लयं याति तद्विष्णोः परमं पदम् । तावदाकाशसङ्कल्पो यावच्छब्दः प्रवर्तते ॥

Padapatha (Word Split)

मनः । तत्र । लयम् । याति । तत् । विष्णोः । परमम् । पदम् ॥ तावत् । आकाश-सङ्कल्पः । यावत् । शब्दः । प्रवर्तते ॥

IAST Transliteration

manas tatra layaṃ yāti tad viṣṇoḥ paramaṃ padam | tāvad ākāśasaṅkalpo yāvacchabdaḥ pravartate ||

Translation

وہیں من لَے میں لَین ہو جاتا ہے؛ وہی وِشنو کا اعلیٰ ترین مقام ہے۔ ‘آکاش’ (فضا) کا تصور اتنی ہی دیر رہتا ہے جتنی دیر تک شبد (آواز) کی کارگزاری جاری رہتی ہے۔

Academic Translation

There the mind goes to dissolution; that is the supreme abode of Viṣṇu. So long is there the conception of ‘space’ (ākāśa) as long as sound continues to operate.

Verse Context

• Manolaya as a gateway to the ‘paramaṃ padam’ (mokṣa) beyond conceptualization
• Mahavakya: Aligns with ‘तत् त्वम् असि’ (Tat Tvam Asi): the ‘supreme abode’ is not a place but the identity of Self with the highest reality, realized when mind-constructions dissolve.
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh