Verse 29
Naadbindu
अधिष्ठाने तथा ज्ञाते प्रपञ्चे शून्यतां गते । देहस्यापि प्रपञ्चत्वात् प्रारब्धावस्थितिः कृतः ॥
अज्ञानजनबोधार्थं प्रारब्धमिति चोच्यते । ततः कालवशादेव प्रारब्धे तु क्षयं गते ॥
ब्रह्मप्रणवसन्धानं नादो ज्योतिर्मयः शिवः । स्वयमाविर्भवेदात्मा मेघापायेऽंशुमानिव ॥२८–३०॥
अधिष्ठाने । तथा । ज्ञाते । प्रपञ्चे । शून्यताम् । गते । देहस्य । अपि । प्रपञ्चत्वात् । प्रारब्ध-अवस्थितिः । कृतः ॥
अज्ञान-जन-बोध-अर्थम् । प्रारब्धम् । इति । च । उच्यते । ततः । काल-वशात् । एव । प्रारब्धे । तु । क्षयम् । गते ॥
ब्रह्म । प्रणव । सन्धानम् । नादः । ज्योतिर्मयः । शिवः । स्वयम् । आविर्भवेत् । आत्मा । मेघ-अपाये । अंशुमान् । इव ॥
adhiṣṭhāne tathā jñāte prapañce śūnyatāṃ gate | dehasyāpi prapañcatvāt prārabdhāvasthitiḥ kṛtaḥ ||
ajñānajanabodhārthaṃ prārabdham iti cocyate | tataḥ kālavaśād eva prārabdhe tu kṣayaṃ gate ||
brahmapraṇavasandhānaṃ nādo jyotirmayaḥ śivaḥ | svayam āvirbhaved ātmā meghāpāye ’ṃśumān iva ||
جب آدھِشٹھان معلوم ہو جائے تو پرپنچ بندھن کی حیثیت سے باطل و بے حقیقت ٹھہرتا ہے۔ چونکہ بدن بھی ظاہری مظہر ہے، اس لیے پراربدھ کا جاری رہنا فرض کیا جاتا ہے؛ اسے “پراربدھ” کہنا جہالت میں پیدا ہونے والوں کی رہنمائی کے لیے ہے۔ پھر صرف وقت کے بہاؤ سے جب پراربدھ ختم ہو جائے تو اوم کے ساتھ برہمن کی نسبت و سندھان کے ذریعے نورانی اور شیو (مبارک) ناد ابھرتا ہے، اور آتما خود بخود یوں ظاہر ہوتی ہے جیسے بادل چھٹتے ہی سورج۔
When the substratum is known, the phenomenal world is rendered void (as a binding reality). Since the body too is phenomenal, the persistence of prārabdha is posited. It is termed ‘prārabdha’ for instructing those born in ignorance. Then, by time alone, when prārabdha is exhausted, through the linkage of Brahman with the syllable Oṃ, the luminous and auspicious nāda arises; the Self manifests by itself, like the sun at the clearing of clouds.