Verse 6

Ekakshara

Sanskrit (Devanagari)

धाता विधाता पवनः सुपर्णो विष्णुर्वराहो रजनी रहश्च । भूतं भविष्यत्प्रभवः क्रियाश्च । कालः क्रमस्त्वं परमाक्षरं च ॥६॥

Padapatha (Word Split)

धाता । विधाता । पवनः । सुपर्णः । विष्णुः । वराहः । रजनी । रहः । च । भूतम् । भविष्यत्-प्रभवः । क्रियाः । च । कालः । क्रमः । त्वम् । परम-अक्षरम् । च ।

IAST Transliteration

dhātā vidhātā pavanaḥ suparṇo viṣṇur varāho rajanī rahaś ca | bhūtaṃ bhaviṣyatprabhavaḥ kriyāś ca | kālaḥ kramas tvaṃ paramākṣaraṃ ca ||6||

Translation

تو ہی دھاتا ہے، تو ہی ودھاتا؛ تو ہی پون (ہوا) ہے، تو ہی سُپَرْن (خوش پرندہ)؛ تو ہی وِشنو ہے، تو ہی ورَاہ؛ تو ہی رات اور راز ہے۔ تو ہی بھوت (ماضی) ہے، تو ہی بھوشیت (آئندہ) کا سرچشمہ، اور کرم و افعال۔ تو ہی کال ہے، تو ہی کرم (ترتیب)؛ اور تو ہی پرم اَکشَر (اعلیٰ غیر فانی) ہے۔

Academic Translation

(You are) the establisher and the disposer, the wind, the fair-winged (bird), Viṣṇu, the Boar, night and secrecy; the past and the source of the future, and actions; time and sequence—you are also the supreme Imperishable (Akṣara).

Verse Context

• Akṣara Brahman (the imperishable) as the ground of time, causality, and divine functions
• Mahavakya: Strongly aligns with ‘aham brahmāsmi’/‘ayam ātmā brahma’ when read as the ultimate identity of Self with the ‘paramākṣara’ beyond time (kāla) and sequence (krama).
• Atharva
• Chandas: Mixed/irregular (stotra-style; not securely assignable to a single strict meter)