Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 40

यक्ष उवाच । वरं प्रयच्छसि यदि विप्रवर्य मदीप्सितम् । ममांगमतिदुर्गंधि शापाच्च नृपतेरभूत् । सुगन्धयितुं ब्रह्मर्षे तत्प्रसीद मुनीश्वर

yakṣa uvāca | varaṃ prayacchasi yadi vipravarya madīpsitam | mamāṃgamatidurgaṃdhi śāpācca nṛpaterabhūt | sugandhayituṃ brahmarṣe tatprasīda munīśvara

یَکش نے کہا: اے برہمنوں میں افضل، اگر تم ور دیتے ہو تو میری مراد عطا کرو۔ بادشاہ کے شاپ کے سبب میرا بدن نہایت بدبودار ہو گیا ہے۔ اے برہمرشی، اے مونی اِشور، کرپا فرماؤ اور مجھے خوشبودار بنا دو۔

यक्षःYakṣa
यक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (speaker tag)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रयच्छसिyou grant
प्रयच्छसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
Formलट्, मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
यदिif
यदि:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
विप्रवर्यO best of brāhmaṇas
विप्रवर्य:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र + वर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय (‘excellent brāhmaṇa’)
मद्my
मद्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th case), एकवचन; सर्वनाम (‘my’)
ईप्सितम्desired (boon)
ईप्सितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootईप्सित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘desired (thing)’
ममof me, my
मम:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
अङ्गम्body, limb
अङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अतिvery, excessively
अति:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअति (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय (intensifier)
दुर्गन्धिfoul-smelling
दुर्गन्धि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुर्गन्धि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying अङ्गम्)
शापात्from a curse
शापात्:
Apadana (Source/Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th case), एकवचन; अपादान (cause/source)
and
:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
नृपतेःof the king
नृपतेः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootनृपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अभूत्became
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
सुगन्धयितुम्to make fragrant
सुगन्धयितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootसुगन्धय् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive), प्रयोजनार्थ (purpose)
ब्रह्मर्षेO brahmarṣi
ब्रह्मर्षे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष (‘brahman-sage’)
तत्therefore
तत्:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनिपातवत् प्रयोग (particle-like ‘therefore/then’)
प्रसीदbe gracious
प्रसीद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + सद् (धातु)
Formलोट्, मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
मुनीश्वरO lord of sages
मुनीश्वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष (‘lord of sages’)

Yakṣa

Tirtha: Ayodhyā-kṣetra (tīrtha-jala referenced)

Type: kshetra

Listener: Agastya

Scene: A yakṣa, distressed and ashamed, stands before sage Agastya with folded hands, pleading for release from a foul-smelling curse; the setting evokes a sacred grove near a tīrtha in Ayodhyā.

Y
Yakṣa
B
brahmarṣi
N
nṛpati (king)

FAQs

Even curse-born afflictions can be purified through humility, right approach to sages, and divine-tīrtha grace.

Within Ayodhyā Māhātmya, the episode points toward a tīrtha-based purification, elaborated in the following verses.

A boon-request for purification; the specific method (abhiṣeka with tīrtha-water) appears next.