Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 66

तथा चक्रहरेः पीठे मत्प्रीत्यै दानमुत्तमम् । जपहोमादिकं चापि कर्त्तव्यं यत्नतो नरैः

tathā cakrahareḥ pīṭhe matprītyai dānamuttamam | japahomādikaṃ cāpi karttavyaṃ yatnato naraiḥ

اسی طرح چکرہری کے پیٹھ (آستانہ) پر میری رضا کے لیے دیا گیا دان سب سے اعلیٰ ہے؛ اور لوگوں کو جپ، ہوم اور دیگر رسومات بھی پوری کوشش سے انجام دینی چاہییں۔

tathālikewise
tathā:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘thus/likewise’)
cakra-hareḥof Cakra-Hari (Vishnu)
cakra-hareḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक) + hari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारय (cakra-dhārī hariḥ = ‘Hari bearing the discus’)
pīṭheat the seat/shrine
pīṭhe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpīṭha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
mat-prītyaifor my pleasure
mat-prītyai:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + prīti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष
dānamgift/charity
dānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
uttamamexcellent
uttamam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘dānam’ इत्यस्य विशेषणम्
japa-homa-ādikamjapa, homa, and the like
japa-homa-ādikam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjapa (प्रातिपदिक) + homa (प्रातिपदिक) + ādika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्वन्द्व (japa + homa) ततः ‘ādika’ सह समाहारः
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
apialso
api:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक-अव्यय (also/even)
karttavyamshould be done
karttavyam:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeAdjective
Rootkṛ (कृ धातु) + tavya (प्रत्यय) → kartavya (कृदन्त)
Formभाव्य/कर्तव्यता (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘japa-homa-ādikam’ इत्यस्य विधेयविशेषणम्
yatnataḥwith effort
yatnataḥ:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyatnataḥ (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb: ‘with effort’)
naraiḥby men
naraiḥ:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

Brahmā (deduced: Vaiṣṇavakhaṇḍa context—Brahmā addressing Nārada)

Tirtha: Cakrahari-pīṭha

Type: kshetra

Scene: A Viṣṇu shrine marked by the Sudarśana-cakra emblem; devotees present gifts to brāhmaṇas and the poor, while a small homa-kunda burns and a japa-mālā is held by a worshipper.

C
Cakrahari (Viṣṇu)

FAQs

At a Viṣṇu-kṣetra, integrated practice—charity plus mantra and fire-rites—becomes the highest offering.

The pīṭha (sacred seat/shrine) of Cakrahari in Ayodhyā.

Dāna at Cakrahari’s shrine, along with japa (recitation) and homa (oblations), performed diligently.