Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 41

Devanagari script

अयोध्यानगरे गत्वा करिष्ये तप उत्तमम् । गुप्तो भूत्वा भवत्तेजोविवृद्ध्यै दैत्यशान्तये

Transliteration

ayodhyānagare gatvā kariṣye tapa uttamam | gupto bhūtvā bhavattejovivṛddhyai daityaśāntaye

Translation

میں ایودھیا کے نگر میں جا کر اعلیٰ ترین تپسیا کروں گا۔ پوشیدہ رہ کر یہ اس لیے کروں گا کہ تمہارا الٰہی جلال بڑھے اور دَیتیہ امن میں آ جائیں (یعنی مغلوب ہوں)۔

Word by Word

• अयोध्या-नगरे: in the city of Ayodhyā
• अयोध्या-नगरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अयोध्या (प्रातिपदिक) + नगर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)

• करिष्ये: I shall do
• करिष्ये: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• तपः: austerity
• तपः: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• उत्तमम्: excellent
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• गुप्तः: hidden/secret
• गुप्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गुप्त (गुप् धातु + त कृत्)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP) ‘गुप्त’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भूत्वा: having become
• भूत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)

• भवत्-तेजः-विवृद्ध्यै: for the increase of your power
• भवत्-तेजः-विवृद्ध्यै: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक) + विवृद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (भवतः तेजः) + तत्पुरुष (तेजः-विवृद्धि); स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• दैत्य-शान्तये: for the pacification of the Daityas
• दैत्य-शान्तये: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक) + शान्ति (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास; स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

Speaker

Śrī Bhagavān (Viṣṇu/Garuḍadhvaja)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devas

Visual Art Cues

Scene: The Lord declares he will go to Ayodhyā and perform supreme austerity in concealment to increase devas’ radiance and subdue daityas—an inward, strategic pilgrimage.

Characters & Entities

• Ayodhyā
• Śrī Bhagavān (Viṣṇu)
• Devas
• Daityas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ayodhyā is presented as a potent field for tapas; spiritual power is cultivated quietly for the welfare of the world.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ayodhyā-nagara (the holy city of Ayodhyā) is explicitly named as the locus of the Lord’s austerity.

What ritualistic prescription is mentioned?

Uttama-tapas (supreme austerity), undertaken in a gupta (hidden) manner for strengthening divine forces.