Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 2

यत्र स्नात्वा नरो विप्र सर्वपापैः प्रमुच्यते । सीतया किल तत्कुण्डं स्वयमेव विनिर्मितम् । रामेण वरदानाच्च महाफलनिधीकृतम्

yatra snātvā naro vipra sarvapāpaiḥ pramucyate | sītayā kila tatkuṇḍaṃ svayameva vinirmitam | rāmeṇa varadānācca mahāphalanidhīkṛtam

وہاں، اے برہمن، جو شخص غسل کرے وہ تمام گناہوں سے چھوٹ جاتا ہے۔ کہا جاتا ہے کہ وہ کنڈ سیتا نے خود بنایا تھا؛ اور رام کے ور دان سے وہ عظیم پھلوں کا خزانہ بنا دیا گیا۔

यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Locus marker/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (relative adverb: where)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purva-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootस्ना (धातु √स्ना)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
विप्रO Brahmin
विप्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
सर्वपापैःfrom all sins
सर्वपापैः:
Apadana (Separation/अपादान)
TypeNoun
Rootसर्व + पाप (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; अपादानार्थे (separation)
प्रमुच्यतेis freed
प्रमुच्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-मुच् (धातु √मुच्)
Formलट् (Present), कर्मणि (Passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
सीतयाby Sītā
सीतया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; कर्तृकरणे (agent in passive sense)
किलindeed, it is said
किल:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिश्चय/श्रुत्यर्थक अव्यय (indeed, it is said)
तत्कुण्डम्that pond
तत्कुण्डम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + कुण्ड (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (तत् + कुण्डम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
स्वयम्by herself
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formस्वयम्-शब्दः अव्यय (by oneself)
एवindeed, alone
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphasis)
विनिर्मितम्constructed, made
विनिर्मितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-निर्मा (धातु √मा/√निर्मा)
Formकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कुण्डम् इति विशेषण
रामेणby Rāma
रामेण:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; कर्तृकरणे/हेतौ
वरदानात्from (his) boon-giving
वरदानात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootवरदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; हेतौ/अपादाने (because of/from the boon)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
महाफलनिधीकृतम्made a treasure-store of great fruits (great results)
महाफलनिधीकृतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + फल + निधि + कृत (धातु √कृ)
Formसमास: तत्पुरुष; कृदन्त (क्त/PPP) 'कृत'; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कुण्डम् इति विशेषण

Agastya

Tirtha: Sītākuṇḍa

Type: kund

Listener: vipra (brāhmaṇa)

Scene: Sītā fashions a pond—earth opening to reveal clear water and lotuses—while Rāma bestows a boon, making it a radiant ‘treasury of fruits’; pilgrims bathe as dark stains of sin dissolve into the water’s shimmer.

A
Agastya
S
Sītā
R
Rāma
S
Sītākuṇḍa

FAQs

Divine-associated tīrthas carry transformative power: sincere bathing at such a site is described as purifying even grave sin.

Sītākuṇḍa, the pond said to be created by Sītā and empowered by Rāma’s boon.

Bathing (snāna) at Sītākuṇḍa for sarva-pāpa-kṣaya (removal of all sins).