Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 130

पुत्रपौत्राश्च येऽस्माकं तान्रक्षन्त्विह वानराः । एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थः सर्वानथ च वानरान् । मया सार्धं प्रयातेति तदा तान्राघवोऽब्रवीत्

putrapautrāśca ye'smākaṃ tānrakṣantviha vānarāḥ | evamuktvā tu kākutsthaḥ sarvānatha ca vānarān | mayā sārdhaṃ prayāteti tadā tānrāghavo'bravīt

“یہاں وानر ہمارے بیٹوں اور پوتوں کی حفاظت کریں۔” یہ کہہ کر کاکُتستھ نے پھر سب وानروں سے خطاب کیا۔ تب راغھو نے ان سے فرمایا: “میرے ساتھ روانہ ہو جاؤ۔”

पुत्र-पौत्राःsons and grandsons
पुत्र-पौत्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + पौत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
येwho/which
ये:
Karta (कर्ता)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (relative pronoun)
अस्माकम्of us/our
अस्माकम्:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
रक्षन्तुlet (them) protect
रक्षन्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
वानराःmonkeys
वानराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘having said’
तुthen/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-निपात (particle: but/then)
काकुत्स्थःKākutstha (Rāma)
काकुत्स्थः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाकुत्स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘वानरान्’)
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
वानरान्monkeys
वानरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
मयाby me/with me
मया:
Sahakari/Karana (सहकारी/करण)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahartha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formसहवाचक-अव्यय (with/together with)
प्रयातgo forth/depart
प्रयात:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-या (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), बहुवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
राघवःRāghava (Rāma)
राघवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Narrator (within Ayodhyāmāhātmya); direct speech by Rāma (Kākutstha/Rāghava)

Tirtha: Ayodhyā

Type: kshetra

Scene: Rāma addresses the assembled vānaras: protect our sons and grandsons here; then he calls them to depart with him. The vānaras form a respectful semicircle, ready for coordinated movement; the scene blends tenderness for future generations with martial readiness.

R
Rāma
K
Kākutstha
R
Rāghava
V
Vānaras
P
Putra
P
Pautra

FAQs

Dharma includes safeguarding future generations; righteous leadership unites allies in a shared sacred purpose.

Ayodhyā, as the sanctified stage for Rāma’s final instructions and sacred departure.

No formal rite is prescribed; the verse records a dhārmic injunction—protection (rakṣā) of the royal line by devoted allies.