Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 6

यस्यां स्थितो हरिः साक्षात्सेयं केनोपमीयते । अहो तीर्थानि सर्वाणि विष्णुलोकप्रदानि वै

yasyāṃ sthito hariḥ sākṣātseyaṃ kenopamīyate | aho tīrthāni sarvāṇi viṣṇulokapradāni vai

جس میں خود ہری ساکھات بسے ہوں، اس کی مثال کس سے دی جائے؟ آہ! بے شک یہاں کے سب تیرتھ وشنو لوک عطا کرنے والے ہیں۔

यस्यान्in which
यस्यान्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; रूपम्: यस्याम् (IAST yasyāṃ)
स्थितःsituated, present
स्थितः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; हरिः-विशेषणम्
हरिःHari (Viṣṇu)
हरिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
साक्षात्directly, manifestly
साक्षात्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘directly, in person’
साthat (she/it)
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘that (city)’
इयम्this
इयम्:
Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘this’ (appositional)
केनby what, with whom
केन:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन; प्रश्नार्थक ‘by what/with whom’
उपमीयतेis compared
उपमीयते:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-मा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive) ‘is compared’
अहोoh!
अहो:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formविस्मयादिबोधक-अव्यय (exclamation)
तीर्थानिholy places
तीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् तीर्थानि-विशेषणम्
विष्णुof Viṣṇu
विष्णु:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुषार्थे पूर्वपद (genitive sense)
लोकworld, realm
लोक:
Karma (Object notion within compound)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-तत्पुरुषार्थे पूर्वपद (object sense)
प्रदानिgranting Viṣṇu’s world
प्रदानि:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-दा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle used adjectivally), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः: विष्णुलोक-प्रदानि = ‘(that) give the world of Viṣṇu’; विशेषणम् तीर्थानि-विशेषणम्
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)

Agastya (quoting the brāhmaṇa/Dharma in narrative)

Tirtha: Ayodhyā and its tīrthas (collective)

Type: kshetra

Scene: Hari’s presence is felt as a luminous center within Ayodhyā—temples and ghāṭas oriented toward an unseen but palpable divine abode; pilgrims gaze upward as if toward Viṣṇu-loka.

H
Hari
V
Viṣṇu
V
Viṣṇuloka
A
Ayodhyā

FAQs

A place becomes incomparable when the Lord is present there; tīrthas are celebrated as pathways to Viṣṇu’s realm.

Ayodhyā is implied as the place where Hari abides; additionally, the verse praises the tīrthas found there.

No specific rite is listed; the verse states the fruit (phala) of tīrtha engagement as attainment of Viṣṇuloka.