Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 75

Devanagari script

नमस्ते मासमासांते जायमान पुनःपुनः । गृहाणार्घ्यं शशांक त्वं रोहिण्या सहितो मम

Transliteration

namaste māsamāsāṃte jāyamāna punaḥpunaḥ | gṛhāṇārghyaṃ śaśāṃka tvaṃ rohiṇyā sahito mama

Translation

آپ کو نمسکار ہے، جو ہر ماہ کے اختتام پر بار بار ‘پیدا’ ہوتے ہیں۔ اے ششاںک! روہنی کے ساتھ میرا یہ ارغیہ قبول فرمائیں۔

Word by Word

• नमः: salutation
• नमः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘नमस्ते’ इति सन्ध्यन्तरितम्

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• मासमासान्ते: at the end of each month
• मासमासान्ते: Adhikarana (Location/Time locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मासमासान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—मासस्य मासस्य अन्तः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• जायमान: being born/appearing
• जायमान: Karta (Agent qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जन् (धातु) + शानच् (कृत्प्रत्यय)
• Form: शानच्-वर्तमानकृदन्त (present participle, आत्मनेपद-भाव); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संबोधनार्थे विशेषणम्

• पुनःपुनः: again and again
• पुनःपुनः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनःपुनः (अव्यय)
• Form: पुनरुक्त-अव्यय (adverb: repetition)

• गृहाण: accept/take
• गृहाण: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन

• अर्घ्यम्: arghya offering
• अर्घ्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• शशाङ्क: O moon (hare-marked one)
• शशाङ्क: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शशाङ्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; समासः—शशः अङ्कः यस्य (कर्मधारयः/रूढिः)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन

• रोहिण्या: with Rohiṇī
• रोहिण्या: Sahakaraka (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: रोहिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• सहितः: accompanied
• सहितः: Karta (Agent qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सहित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृ-विशेषणम् (accompanied)

• मम: of me / my
• मम: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

Speaker

Brahmā (deduced; Vaiṣṇava-khaṇḍa narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Under a bright moon, the devotee pours arghya upward; Candra appears with Rohiṇī as a gentle celestial presence, emphasizing month-end renewal.

Characters & Entities

• Śaśāṅka (Moon)
• Rohiṇī
• Arghya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Time’s cycles are sacred; honoring the Moon’s recurring ‘rebirth’ encourages renewal, restraint, and gratitude.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The rite is situated within Ayodhyā’s māhātmya, presenting Ayodhyā as a field for dharmic observance.

What ritualistic prescription is mentioned?

A direct arghya-prayer to the Moon, specifically invoking his association with Rohiṇī.