Home›Skanda Purana›Vishnu Khanda›Ayodhya Mahatmya›Adhyaya 2›Shloka 84
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 84

Devanagari script

विधिवदिह हि धीमान्स्नानदानानि तीर्थे नरवर इह शक्त्या यः करोत्यादरेण । स इह विपुलभोगान्निर्मलात्मा च भक्त्या भजति भुजगशायिश्रीपतेरात्मनैक्यम्

Transliteration

vidhivadiha hi dhīmānsnānadānāni tīrthe naravara iha śaktyā yaḥ karotyādareṇa | sa iha vipulabhogānnirmalātmā ca bhaktyā bhajati bhujagaśāyiśrīpaterātmanaikyam

Translation

یقیناً جو دانا اور برگزیدہ شخص یہاں تیرتھ میں شریعتِ مقررہ کے مطابق، اپنی استطاعت کے مطابق ادب کے ساتھ غسل اور دان کرتا ہے، وہ اسی دنیا میں فراواں نعمتوں سے بہرہ مند ہوتا ہے؛ اور روح کو پاک کر کے بھکتی کے ذریعے بھجنگ شائی شری پتی کے ساتھ یکتائی حاصل کرتا ہے۔

Word by Word
विधिवत्according to proper rite
विधिवत्:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधिवत् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक ‘according to rule’
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय ‘here’
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
धीमान्the wise person
धीमान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘wise man’
स्नानदानानिbaths and gifts (charities)
स्नानदानानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः: स्नानानि च दानानि च
तीर्थेat the tīrtha
तीर्थे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
नरवरःthe best of men
नरवरः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: वरः नरः (best of men)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय
शक्त्याwith (his) capacity
शक्त्या:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सामर्थ्ये ‘with (one’s) ability’
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
करोतिdoes/performs
करोति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
आदरेणwith devotion/reverence
आदरेण:
Kriya-visheṣaṇa (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआदर (प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन; भावे/प्रकारे ‘with reverence’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय
विपुलभोगान्abundant enjoyments
विपुलभोगान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविपुल + भोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्मधारयः: विपुलाः भोगाः
निर्मलात्माpure-souled
निर्मलात्मा:
Karta (Appositional/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिर्मल + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: निर्मलः आत्मा यस्य/निर्मल आत्मा (pure-souled)
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
भजतिworships/partakes of
भजति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भुजगशायिश्रीपतेःof Śrīpati (Viṣṇu) who reclines on the serpent
भुजगशायिश्रीपतेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभुजगशायी + श्रीपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः: भुजगे शायी (on the serpent) इति विशेषणपूर्वकः श्रीपतिः; ‘of Śrīpati who lies on the serpent’
आत्मनःof the self
आत्मनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of the self’
ऐक्यम्oneness/identity
ऐक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऐक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Speaker

Agastya (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: (contextual) interlocutor in the section

Visual Art Cues

Scene: A wise pilgrim performs prescribed bathing and charity at the Ayodhyā tīrtha; above, Śrīpati (Viṣṇu) reclines on Śeṣa, radiating serenity, symbolizing the devotee’s inner union.

Characters & Entities
T
Tīrtha
Ś
Śrīpati (Viṣṇu)
B
Bhujagaśāyī (Anantaśayana Viṣṇu)
S
Snāna
D
Dāna
B
Bhakti

FAQs

Rightly performed pilgrimage-practice (snāna and dāna) yields both worldly well-being and the highest devotional goal—union with Viṣṇu.

The Ayodhyā-region tīrtha being discussed throughout this chapter, presented as a locus for both prosperity and spiritual realization.

Perform snāna and dāna at the tīrtha vidhivat (according to injunction), with reverence and within one’s means, grounded in bhakti.

←Previous Verse
Next Verse→