Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 7

Devanagari script

तत्र कुण्डे सुराः सर्वे स्नाताः शुद्धिसमन्विताः । बभूवुरद्धा विगतरजस्का विमलत्विषः

Transliteration

tatra kuṇḍe surāḥ sarve snātāḥ śuddhisamanvitāḥ | babhūvuraddhā vigatarajaskā vimalatviṣaḥ

Translation

وہاں اُس مقدّس کنڈ میں سب دیوتاؤں نے اشنان کیا اور پاکیزگی سے مزیّن ہو گئے۔ بے شک میل و آلودگی کی گرد سے رہت ہو کر وہ بے داغ نور سے جگمگا اٹھے۔

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• कुण्डे: in the pond
• कुण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कुण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• सुराः: the gods
• सुराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषणम् (सुराः)

• स्नाताः: having bathed
• स्नाताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √स्ना (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle)

• शुद्धि-समन्विताः: endowed with purity
• शुद्धि-समन्विताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुद्धि (प्रातिपदिक) + समन्वित (√अन्वि/अनु+इ, क्त; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (तृतीया/षष्ठीभावः: ‘शुद्ध्या समन्विताः’)

• बभूवुः: became
• बभूवुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• अद्धा: indeed, certainly
• अद्धा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्धा (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चयार्थक-अव्यय (particle of certainty)

• विगत-रजस्काः: free from impurity (dust)
• विगत-रजस्काः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विगत (वि+√गम्, क्त; कृदन्त) + रजस् (प्रातिपदिक) + क (तद्धित; ‘रजस्क’ = having dust/impurity)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (कर्मधारयभावः: ‘विगतं रजः येषां ते’)

• विमल-त्विषः: of pure radiance
• विमल-त्विषः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विमल (प्रातिपदिक) + त्विष् (प्रातिपदिक; ‘splendour’)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (कर्मधारय/षष्ठीभावः: ‘विमला त्विष् येषां ते’)

Speaker

Narrator (contextual)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā-kuṇḍa (unnamed in excerpt)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A radiant sacred pond in Ayodhyā; devas emerge from the waters with cleansed, luminous bodies, their garments and crowns gleaming, the air filled with sanctity.

Characters & Entities

• Surāḥ (Devas)
• Ayodhyā
• Kuṇḍa/Saras

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-snāna is presented as a powerful purifier, removing subtle and gross impurities and restoring inner luminosity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The kuṇḍa in Ayodhyā described in Ayodhyāmāhātmya, Adhyāya 2.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) in the kuṇḍa, which grants śuddhi (purity) and vimalatviṣ (pure radiance).