Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 29

सर्वतीर्थोत्तमं चैतत्सद्यः प्रत्ययकारकम् । मया चास्य फलं सम्यगनुभूतमृणादिह

sarvatīrthottamaṃ caitatsadyaḥ pratyayakārakam | mayā cāsya phalaṃ samyaganubhūtamṛṇādiha

یہ واقعی سب تیرتھوں میں افضل ہے اور فوراً یقین دلانے والا ہے؛ میں نے خود یہاں اس کا پھل—قرض سے رہائی—ٹھیک ٹھیک محسوس کیا ہے۔

सर्वतीर्थोत्तमम्the best of all tīrthas
सर्वतीर्थोत्तमम्:
Karta (Subject-complement/कर्तृसम्बन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + तीर्थ + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — ‘एतत्’/‘(तीर्थम्)’ इत्यस्य विशेषण; समासः तत्पुरुष (सर्वेषां तीर्थानाम् उत्तमम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्यय (समुच्चय/and)
एतत्this (tīrtha)
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — वाक्ये विषय/प्रमेयरूपेण
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक क्रियाविशेषण) — immediately
प्रत्ययकारकम्producing conviction; giving sure proof
प्रत्ययकारकम्:
Karta (Subject-complement/कर्तृसम्बन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रत्यय + कारक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — ‘एतत्’ इत्यस्य विशेषण; तत्पुरुष (प्रत्ययं करोति इति)
मयाby me
मया:
Kartr-karana (Agent-instrument/कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्यय (समुच्चय/and)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन — ‘फलम्’ इत्यस्य सम्बन्ध
फलम्fruit; result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
सम्यक्fully; properly
सम्यक्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — properly, completely
अनुभूतम्experienced; realized
अनुभूतम्:
Karma (Object-complement/कर्मसम्बन्धी विशेषण)
TypeVerb
Rootअनु + भू (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — ‘फलम्’ इत्यस्य विशेषण (experienced)
ऋणात्from debt
ऋणात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootऋण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन — अपादान (from debt)
इहhere
इह:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक) — here/in this world

Lomaśa (continued)

Tirtha: Ṛṇamocana-tīrtha

Type: ghat

Scene: Lomaśa speaks with conviction, hand raised in affirmation; listeners show wonder; the river-ford glows subtly, suggesting ‘immediate proof’ through a visible aura or cleared sky.

L
Lomaśa
Ṛṇamocana Tīrtha

FAQs

Faith in a tirtha is strengthened by lived experience—Purāṇas often validate sacred geography through direct testimony of realized results.

Ṛṇamocana Tīrtha of Ayodhyā.

Implicitly, snāna at the tirtha; the verse emphasizes the immediacy of its fruit.