Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 82

Devanagari script

नमः सर्वेश भूतेश नमः कैटभसूदन । नमस्त्रैलोक्यनाथाय जगन्मूल जगत्पते

Transliteration

namaḥ sarveśa bhūteśa namaḥ kaiṭabhasūdana | namastrailokyanāthāya jaganmūla jagatpate

Translation

نمسکار ہے اے سب کے ایشور، اے بھوتوں کے ناتھ؛ نمسکار ہے اے کیٹبھ کے قاتل۔ نمسکار ہے تینوں لوکوں کے ناتھ کو—کائنات کی جڑ، جگت پتی کو نمسکار۔

Word by Word

• नमः: salutation
• नमः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थे निपातः

• सर्वेश: O lord of all
• सर्वेश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative/8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वस्य ईशः)

• भूतेश: O lord of beings
• भूतेश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भूत (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative/8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूतानां ईशः)

• नमः: salutation
• नमः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थे निपातः

• कैटभसूदन: O slayer of Kaiṭabha
• कैटभसूदन: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: कैटभ (प्रातिपदिक) + सूदन (प्रातिपदिक; √सूद्/√सद् caus. sense 'to slay')
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative/8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कैटभस्य सूदनः)

• नमः: salutation
• नमः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थे निपातः

• त्रैलोक्यनाथाय: to the lord of the three worlds
• त्रैलोक्यनाथाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्रैलोक्यनाथ (प्रातिपदिक: त्रैलोक्य + नाथ)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रैलोक्यस्य नाथः)

• जगन्मूल: O root of the universe
• जगन्मूल: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + मूल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative/8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः मूलम्/मूलः)

• जगत्पते: O lord of the world
• जगत्पते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative/8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः पतिः)

Speaker

Viṣṇuśarmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage-seeking audience within Ayodhyā-māhātmya frame

Visual Art Cues

Scene: A cosmic Viṣṇu stands above Ayodhyā’s skyline, holding cakra and śaṅkha; below, devotees chant ‘namas’ while a symbolic demon (Kaiṭabha) dissolves into light.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Kaiṭabha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord is both cosmic ruler and protector—His mythic deeds (slaying Kaiṭabha) and metaphysical status (root of the world) are praised together.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse occurs in Ayodhyā Māhātmya; the city’s greatness is supported by framing worship of Viṣṇu as the Lord of all worlds.

What ritualistic prescription is mentioned?

Namaḥ—formal salutations through recitation of divine epithets, a core element of stotra-based worship.