Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 108

Devanagari script

अन्यदापि नरस्तत्र चक्रतीथे जितेंद्रियः । दृष्ट्वा सकृद्धरिं देवं सर्वपापैः प्रमुच्यते

Transliteration

anyadāpi narastatra cakratīthe jiteṃdriyaḥ | dṛṣṭvā sakṛddhariṃ devaṃ sarvapāpaiḥ pramucyate

Translation

کسی اور وقت بھی، چکر تیرتھ میں جیتےندریہ (ضبطِ نفس والا) انسان—بس ایک بار ہری دیو کے درشن سے—تمام پاپوں سے چھوٹ جاتا ہے۔

Word by Word

• अन्यदा: at another time
• अन्यदा: Kaaladhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (at another time)

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (also/even)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण

• चक्रतीर्थे: at Cakra-tīrtha
• चक्रतीर्थे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चक्रतीर्थ (प्रातिपदिक; चक्र + तीर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण

• जितेन्द्रियः: one who has conquered the senses
• जितेन्द्रियः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जितेन्द्रिय (प्रातिपदिक; जित + इन्द्रिय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (जि धातोः क्त), विशेषण (to नरः)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund)

• सकृत्: once
• सकृत्: Sambandha (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सकृत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; परिमाणवाचक क्रियाविशेषण (once)

• हरिम्: Hari (Viṣṇu)
• हरिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Apposition/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; हरिम् इत्यस्य विशेष्य/अप्पोज़िशन

• सर्वपापैः: from all sins
• सर्वपापैः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: सर्वपाप (प्रातिपदिक; सर्व + पाप)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; अपादानार्थे (ablatival sense with passive)

• प्रमुच्यते: is freed
• प्रमुच्यते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + मुच् (धातु)
• Form: लट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि (Passive)

Speaker

Narrative voice (contextual, not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakratīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Dwijottamas / sages

Visual Art Cues

Scene: A calm, self-controlled pilgrim stands alone after bathing, eyes fixed on Hari’s image; the composition emphasizes stillness and the ‘once-only’ darśana moment.

Characters & Entities

• Cakratīrtha
• Hari

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

With self-control, even a single sincere darśana at a great tīrtha is described as immensely purifying.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Cakratīrtha in Ayodhyā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana of Hari (even once), with emphasis on sense-control (jitendriya).