Previous Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 20

अनादिनिधनो देवो बहुशीर्षो महाभुजः । इत्यादिवेदवचनैस्ततस्तुष्टो महेश्वरः । प्राह ब्रह्मन्वरं यत्ते वृणीष्व मनसि स्थितम्

anādinidhano devo bahuśīrṣo mahābhujaḥ | ityādivedavacanaistatastuṣṭo maheśvaraḥ | prāha brahmanvaraṃ yatte vṛṇīṣva manasi sthitam

“یہ دیوتا نہ آغاز رکھتا ہے نہ انجام، بہت سے سروں والا اور عظیم بازوؤں والا ہے”—یوں ویدی کلمات سے ستوتی کیے جانے پر مہیشور پرسنّ ہوا۔ پھر اس نے کہا: “اے برہمن! جو ور تمہارے من میں قائم ہے، وہی مانگ لو۔”

अनादिनिधनःwithout beginning and without end
अनादिनिधनः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनादि (प्रातिपदिक) + निधन (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (आदि च निधनं च; न आदि न निधनम् इति नञ्-प्रयोगार्थे बहुधा); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; देवस्य विशेषण
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
बहुशीर्षःmany-headed
बहुशीर्षः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + शीर्ष (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (बहूनि शीर्षाणि यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
महाभुजःhaving great arms
महाभुजः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + भुज (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (महान्तो भुजाः यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थक-निपात (quotative particle)
आदिand the like
आदि:
Sambandha (Appender)
TypeIndeclinable
Rootआदि (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; आद्यर्थे (etc., and so on)
वेदवचनैःby Vedic utterances
वेदवचनैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक) + वचन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वेदस्य वचनानि); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
ततःthen, thereupon
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदनन्तरं/तस्मात् (then/thereupon)
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) → तुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; महेश्वरस्य विशेषण
महेश्वरःMahēśvara
महेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्राहsaid
प्राह:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अह्/ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ब्रह्मन्O Brahmā
ब्रह्मन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
यत्which/whatever
यत्:
Karma (Correlative object)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धक (relative)
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th/सम्बन्ध) एकवचन (te = your)
वृणीष्वchoose
वृणीष्व:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
मनसिin (your) mind
मनसि:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
स्थितम्situated, present
स्थितम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; यत्/वरम् इत्यस्य विशेषण

Narrator (reporting Maheśvara’s speech to Brahmā)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A luminous Maheśvara, many-headed and mighty-armed in iconographic suggestion, receives Vedic praise; sages/Brahmā-like figure recites śruti while Śiva, pleased, offers a boon.

Ś
Śiva (Maheśvara)
B
Brahmā
V
Veda

FAQs

Vedic-aligned praise offered with devotion pleases the Lord, who then grants boons according to dharmic intention.

The māhātmya context is Vastrāpathakṣetra in Prabhāsa, presented as sanctified by Śiva’s boon-giving presence.

Veda-vacana (Vedic recitation/praise) is implied as a means of propitiating Śiva.