Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

Devanagari script

अहं ज्येष्ठो अहं ज्येष्ठो वादोऽभूद्ब्रह्मरुद्रयोः । तदा क्रुद्धो महादेवो ब्रह्माणं हन्तुमुद्यतः

Transliteration

ahaṃ jyeṣṭho ahaṃ jyeṣṭho vādo'bhūdbrahmarudrayoḥ | tadā kruddho mahādevo brahmāṇaṃ hantumudyataḥ

Translation

“میں بڑا ہوں! میں بڑا ہوں!”—یوں برہما اور رُدر کے درمیان جھگڑا اٹھ کھڑا ہوا۔ تب مہادیو غضبناک ہو کر برہما کو مار ڈالنے کے لیے آمادہ ہوا۔

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, उत्तमपुरुषार्थे; एकवचनम्; प्रथमा (1st case)

• ज्येष्ठः: the eldest/senior
• ज्येष्ठः: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्ता-समानाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (1st case); विशेषणम् (predicative)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, उत्तमपुरुषार्थे; एकवचनम्; प्रथमा (1st case)

• ज्येष्ठः: the eldest/senior
• ज्येष्ठः: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्ता-समानाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (1st case); विशेषणम् (predicative)

• वादः: dispute/argument
• वादः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (1st case)

• अभूत्: arose/occurred
• अभूत्: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लुङ् (Aorist); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्

• ब्रह्मरुद्रयोः: of Brahmā and Rudra
• ब्रह्मरुद्रयोः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्वसमासः; पुंलिङ्ग (समाहार/युगलार्थे); द्विवचनस्य स्थाने द्विवचनार्थे; षष्ठी (6th case) द्विवचनम्

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)

• क्रुद्धः: angered
• क्रुद्धः: Karta-viśeṣaṇa (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त); पुंलिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (1st case)

• महादेवः: Mahādeva (Śiva)
• महादेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयसमासः; पुंलिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (1st case)

• ब्रह्माणम्: Brahmā
• ब्रह्माणम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचनम्; द्वितीया (2nd case)

• हन्तुम्: to kill
• हन्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्तम् (infinitive); क्रियार्थम्

• उद्यतः: ready/intent
• उद्यतः: Karta-viśeṣaṇa (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उद्-यम् (धातु) → उद्यत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त); पुंलिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (1st case)

Speaker

Sārasvata

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kailāsa (didactic locus)

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: On Kailāsa’s terrace, Brahmā and Rudra face each other in heated debate, gestures raised; Rudra’s eyes blaze with anger as he lifts a hand to strike; the atmosphere trembles; devas recoil in fear.

Characters & Entities

• Brahmā
• Rudra/Śiva (Mahādeva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Claims of superiority (ahaṃ jyeṣṭhaḥ) generate conflict; Purāṇic narratives warn against pride even at the highest levels.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

No tīrtha is named in this verse; it is a mythic prelude within the Vastrāpatha-kṣetra māhātmya discourse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.