Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

केनापि दैवयोगेन ज्ञानं तस्या भविष्यति । एवमुद्दालकादेव संजाताहं मृगानना । प्रविश्याग्नौ मृता पूर्वं त्वया सार्द्धं नराधिप

kenāpi daivayogena jñānaṃ tasyā bhaviṣyati | evamuddālakādeva saṃjātāhaṃ mṛgānanā | praviśyāgnau mṛtā pūrvaṃ tvayā sārddhaṃ narādhipa

کسی نہ کسی دیوی یوگ (تقدیری ملاپ) سے اُس میں گیان جاگ اٹھے گا۔ یوں میں صرف اُدّالک ہی سے مِرگاننا کے روپ میں پیدا ہوئی۔ پہلے، اے نرادھپ! میں تمہارے ساتھ آگ میں داخل ہو کر مر گئی تھی۔

केनby what / by which
केन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
अपिeven / somehow
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/समुच्चयार्थक (particle: even/also)
दैवयोगेनby a chance of fate
दैवयोगेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदैव + योग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दैवस्य योगः); पुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्याःof her / to her
तस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb)
उद्दालकात्from Uddālaka
उद्दालकात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootउद्दालक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (emphasis: indeed)
संजाताwas born/arose
संजाता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्+जन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
मृगानना(she) of deer-face
मृगानना:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमृग + आनन (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (मृगस्य आननं यस्याः सा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संबोधनार्थे अपि प्रयुज्यते
प्रविश्यhaving entered
प्रविश्य:
Kriya (क्रिया-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootप्र+विश् (धातु)
Formल्यप्/क्त्वा-समकक्ष अव्ययभाव (gerund)
अग्नौinto the fire
अग्नौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
मृताdied
मृता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time)
त्वयाwith you / by you
त्वया:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन; सर्वनाम
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (postposition: together with)
नराधिपO king (lord of men)
नराधिप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर + अधिप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (नराणाम् अधिपः); पुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

Mṛgānanā (a woman recalling a prior-life event) addressing a king

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Narādhipa (king)

Scene: A woman (Mṛgānanā) speaks of being born from Uddālaka, gaining knowledge by fate, and recalls entering fire and dying with the king.

U
Uddālaka
M
Mṛgānanā
P
Prabhāsa
V
Vastrāpatha

FAQs

Karma and divine ordinance can restore spiritual knowledge across births, linking personal destiny with sacred narrative.

The passage sits within the Vastrāpatha Kṣetra Māhātmya of Prabhāsa, which provides the tīrtha framework.

Implicitly references entering the funeral fire (satī practice), but the verse itself is narrative rather than prescriptive.