Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

एवं गुणवतीं भार्यां प्राप्य हृष्टो जनेश्वरः । सारस्वतं मुनिं स्तुत्वा राजा वचनमब्रवीत्

Transliteration

evaṃ guṇavatīṃ bhāryāṃ prāpya hṛṣṭo janeśvaraḥ | sārasvataṃ muniṃ stutvā rājā vacanamabravīt

Translation

یوں ایسی بافضیلت بیوی پا کر جنےشور بادشاہ نہایت مسرور ہوا۔ سارسوت منی کی ستائش کر کے بادشاہ نے یہ کلمات کہے۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक अव्यय (adverb)

• गुणवतीम्: virtuous
• गुणवतीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गुणवत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (भार्याम्)

• भार्याम्: wife
• भार्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्राप्य: having obtained
• प्राप्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव

• हृष्टः: delighted
• हृष्टः: Kriya-samānādhikaraṇa (Predicative/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: हृष् (धातु)
• Form: क्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण

• जनेश्वरः: the king
• जनेश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—जनस्य ईश्वरः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• सारस्वतम्: Sarasvata
• सारस्वतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सारस्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (मुनिम्)

• मुनिम्: sage
• मुनिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• स्तुत्वा: having praised
• स्तुत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वचनम्: words/speech
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अब्रवीत्: said/spoke
• अब्रवीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Śiva (Īśvara) (narration continues)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpathakṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A king, radiant with joy, stands with folded hands before sage Sārasvata in an āśrama setting; attendants hold gifts; the moment before the king speaks is charged with reverence.

Characters & Entities

• Bhoja (king implied)
• Sārasvata Muni

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Honor to sages and gratitude for dharmic blessings are presented as integral to righteous kingship and spiritual progress.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpatha-kṣetra, as the narrative setting within the Prabhāsa Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied: stuti (praise) and respectful address to a muni; no formal rite is specified.