Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

दामोदरं रैवतके भवं वस्त्रापथे तथा । एतद्रैवतकं क्षेत्रं वस्त्रापथमिति स्मृतम्

Transliteration

dāmodaraṃ raivatake bhavaṃ vastrāpathe tathā | etadraivatakaṃ kṣetraṃ vastrāpathamiti smṛtam

Translation

رَیوتک پر دامودر (شری کرشن) تشریف فرما ہیں، اور وسترآپتھ میں بھَو (شیو) بھی۔ اسی سبب یہ رَیوتک کھیتر ‘وسترآپتھ’ کے نام سے یاد کیا جاتا ہے۔

Word by Word

• दामोदरम्: Dāmodara (name of Kṛṣṇa)
• दामोदरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दामोदर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• रैवतके: in Raivataka (mountain/region)
• रैवतके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रैवतक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• भवम्: Bhava (Śiva)
• भवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• वस्त्रापथे: in Vastrāpatha
• वस्त्रापथे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वस्त्रापथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• तथा: also; likewise
• तथा: Sambandha/Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; अव्यय-प्रकारः—समुच्चय/उपमानार्थक (also/likewise)

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/उद्देश्य), एकवचन; विशेषणम्

• रैवतकं: Raivataka-related
• रैवतकं: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: रैवतक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

• क्षेत्रम्: sacred field; holy place
• क्षेत्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/उद्देश्य), एकवचन

• वस्त्रापथम्: Vastrāpatha (name)
• वस्त्रापथम्: Predicate nominative (नाम)
• Type: Noun
• Root: वस्त्रापथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/उद्देश्य), एकवचन; (नामरूपेण)

• इति: thus; as
• इति: Discourse marker
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)

• स्मृतम्: is remembered/called
• स्मृतम्: Predicate (भाव/कर्मणि)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘is called/remembered’

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Raivataka/Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A split yet unified landscape: Raivataka mountain crowned with a Dāmodara shrine, and nearby plains/settlement holding a Bhava (Śiva) liṅga temple; a single sacred boundary encircles both, labeled ‘Vastrāpatha’.

Characters & Entities

• Dāmodara (Kṛṣṇa)
• Raivataka
• Bhava (Śiva)
• Vastrāpatha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The tīrtha is sanctified by the living presence of both Hari (Kṛṣṇa) and Hara (Śiva), presenting a unified sacred landscape.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpatha-kṣetra in the Raivataka region.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is stated; the verse establishes the deity-presence that grounds later prescriptions.