Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

इति संक्षेपतः प्रोक्तमघोरेशमहोदयम् । माहात्म्यं सर्वपापघ्नं श्रुतं सर्वार्थसाधकम्

Transliteration

iti saṃkṣepataḥ proktamaghoreśamahodayam | māhātmyaṃ sarvapāpaghnaṃ śrutaṃ sarvārthasādhakam

Translation

یوں اختصار کے ساتھ اغوریشور کی جلالت و عظمت بیان کی گئی۔ یہ ماہاتمیہ تمام گناہوں کو مٹانے والا ہے؛ اور جو اسے سنے، اس کے لیے زندگی کے تمام نیک مقاصد کی تکمیل کا وسیلہ بن جاتا ہے۔

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/इति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

• संक्षेपतः: briefly
• संक्षेपतः: Sambandha (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: संक्षेप (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb: ‘briefly’)

• प्रोक्तम्: has been stated
• प्रोक्तम्: Kriya (Result-state/क्रियाफल)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि (‘said, declared’)

• अघोरेश-महोदयम्: the great glory of Aghoreśa
• अघोरेश-महोदयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अघोर-ईश (प्रातिपदिक) + महोदय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अघोरेशस्य महोदयम्)

• माहात्म्यम्: the sacred greatness (māhātmya)
• माहात्म्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सर्व-पाप-घ्नम्: destroying all sins
• सर्व-पाप-घ्नम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + घ्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (पापं हन्ति इति घ्नः; सर्वपापघ्नः)

• श्रुतम्: (when) heard
• श्रुतम्: Kriya (Result-state/क्रियाफल)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि (‘heard’)

• सर्व-अर्थ-साधकम्: accomplishing all aims
• सर्व-अर्थ-साधकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + साधक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (अर्थान् साधयति)

Speaker

Śiva (Īśvara) [deduced from immediate narrative context of Rudra-māhātmya style; explicit from next adhyāya opening]

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Aghoreśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (immediate) and pilgrims/readers (extended)

Visual Art Cues

Scene: A small assembly of pilgrims sits near a shrine as a reciter concludes the Aghoreśvara-māhātmya; listeners with folded hands; the liṅga visible; sense of completion and blessing.

Characters & Entities

• Aghoreśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Hearing and honoring the māhātmya of a sacred Śaiva site/deity is itself a dharmic act that purifies sin and supports the higher aims of life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra’s Aghoreśvara (a Śiva-liṅga/manifestation) whose greatness is being concluded.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; the emphasized practice is śravaṇa—devout listening to the māhātmya.