Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

Devanagari script

इति ते कथितं देवि माहात्म्यं पापनाशनम् । त्र्यंबकेश्वररुद्रस्य नृणां पुण्यफलप्रदम्

Transliteration

iti te kathitaṃ devi māhātmyaṃ pāpanāśanam | tryaṃbakeśvararudrasya nṛṇāṃ puṇyaphalapradam

Translation

پس اے دیوی! میں نے تم سے تریَمبکیشور رُدر کی وہ مہاتمیا بیان کی جو گناہوں کو مٹاتی اور لوگوں کو پُنّیہ کا پھل عطا کرتی ہے۔

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक अव्यय (quotative/thus)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति रूप (Genitive/Dative), एकवचन; अत्र चतुर्थी (to you)

• कथितम्: has been narrated
• कथितम्: Kriya (Passive predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि ‘has been told’

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• माहात्म्यम्: the greatness (glory)
• माहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र कर्म/विषय (the glory)

• पापनाशनम्: sin-destroying
• पापनाशनम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पाप + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणं ‘माहात्म्यम्’ (sin-destroying)

• त्र्यंबकेश्वररुद्रस्य: of Tryambakeśvara Rudra
• त्र्यंबकेश्वररुद्रस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: त्र्यंबकेश्वर + रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्ध (of Tryambakeśvara-Rudra)

• नृणाम्: of men
• नृणाम्: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• पुण्यफलप्रदम्: bestowing auspicious reward
• पुण्यफलप्रदम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य + फल + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणं ‘माहात्म्यम्’ (bestowing meritorious fruit)

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Tryaṃbakeśvara (Prabhāsa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva addressing Devī in a serene setting, with a symbolic liṅga of Tryaṃbakeśvara behind them; the atmosphere is concluding and benedictory, as if sealing a chapter’s teaching.

Characters & Entities

• Devī (Pārvatī)
• Tryaṃbakeśvara
• Rudra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Hearing and honoring the Māhātmya of a sacred Śaiva site purifies sin and yields lasting merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Tryaṃbakeśvara associated with Prabhāsakṣetra in the Prabhāsa Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; it concludes by affirming the merit gained from the narrated Māhātmya.