Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 35

तेन दत्तं भवेत्सर्वं गुरवस्तेन तोषिताः । श्राद्धं कृतं गयातीर्थे तेन तप्तं महत्तपः । येन देवाधिदेवोऽसौपूजितो वृषभेश्वरः

tena dattaṃ bhavetsarvaṃ guravastena toṣitāḥ | śrāddhaṃ kṛtaṃ gayātīrthe tena taptaṃ mahattapaḥ | yena devādhidevo'saupūjito vṛṣabheśvaraḥ

اس شخص کے لیے گویا سب دان دے دیے گئے؛ اسی سے گرو خوش ہوتے ہیں؛ اسی نے گیا تیرتھ میں شرادھ کر لیا؛ اسی نے عظیم تپسیا کی—کیونکہ اسی نے دیوتاؤں کے ادھی دیو، وِرشبھیشور کی پوجا کی ہے۔

तेनby him / thereby
तेन:
Karaṇa/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; instrumental singular; ‘by him/thereby’
दत्तम्given
दत्तम्:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate)
TypeAdjective
Rootdatta (कृदन्त; √dā)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; nominative singular neuter (predicate)
भवेत्would be / would become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular neuter
गुरवःthe teachers/elders
गुरवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; nominative plural masculine
तेनby him
तेन:
Hetu (Cause)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन; instrumental singular
तोषिताःpleased, satisfied
तोषिताः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate)
TypeAdjective
Roottoṣita (कृदन्त; √tuṣ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; nominative plural masculine
श्राद्धम्Śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma/Predicate (Object/Predicate)
TypeNoun
Rootśrāddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; here predicate-nominative with कृतम्; nominative singular neuter
कृतम्done, performed
कृतम्:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृदन्त; √kṛ)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; nominative singular neuter
गयातीर्थेat the Gayā pilgrimage-ford
गयातीर्थे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgayā + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; गयायाः तीर्थम् इति षष्ठी-तत्पुरुष; locative singular neuter
तेनby him
तेन:
Hetu (Cause)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन; instrumental singular
तप्तम्austerity performed (lit. heated)
तप्तम्:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate)
TypeAdjective
Roottapta (कृदन्त; √tap)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; nominative singular neuter
महत्great
महत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; tapaḥ इति विशेषणम्; nominative singular neuter
तपःausterity, penance
तपः:
Karta/Predicate (Subject/Predicate)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular neuter
येनby whom
येन:
Hetu/Karaṇa (Cause/Instrument)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; instrumental singular; ‘by whom’
देवाधिदेवःthe God over gods
देवाधिदेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva + adhi + deva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवानाम् अधिदेवः इति षष्ठी-तत्पुरुष; nominative singular masculine
असौthat (well-known) one
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; demonstrative pronoun; nominative singular masculine
पूजितःworshipped
पूजितः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate)
TypeAdjective
Rootpūjita (कृदन्त; √pūj)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; nominative singular masculine
वृषभेश्वरःVṛṣabheśvara (Lord of the bull)
वृषभेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvṛṣabha + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वृषभस्य ईश्वरः इति षष्ठी-तत्पुरुष; nominative singular masculine

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Vṛṣabheśvara (Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A devotee worships Vṛṣabheśvara; around him appear symbolic vignettes: giving gifts, gurus blessing, ancestors receiving piṇḍa at Gayā, and an ascetic in tapas—shown as all fulfilled through this single worship.

V
Vṛṣabheśvara
G
Gayā-tīrtha
G
Gurus
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

Śiva-worship at this Prabhāsa shrine is praised as spiritually equivalent to major dharmic pillars—charity, guru-service, śrāddha, and austerity.

Prabhāsakṣetra’s Vṛṣabheśvara, whose worship is compared to performing śrāddha at Gayā.

Pūjā of Vṛṣabheśvara; the verse frames it as encompassing the fruits of dāna, guru-tarpaṇa/satisfaction, śrāddha, and tapas.