Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

Devanagari script

स्नानं जाप्यं बलिं होमं पूजां स्तोत्रमुदीरणम् । तस्मिंस्तीर्थे तु यः कुर्यात्तत्सर्वं चाक्षयं भवेत्

Transliteration

snānaṃ jāpyaṃ baliṃ homaṃ pūjāṃ stotramudīraṇam | tasmiṃstīrthe tu yaḥ kuryāttatsarvaṃ cākṣayaṃ bhavet

Translation

غسل، جپ (منتر کا ورد)، بَلی (نذر)، ہوم، پوجا اور ستوتر کا پاٹھ—اس تیرتھ میں جو کچھ بھی کیا جائے وہ سب اَکشَی (لازوال) پُنّیہ بن جاتا ہے۔

Word by Word

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (कर्म/Object; of कुर्यात्)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• जाप्यम्: japa/recitation
• जाप्यम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: जाप्य (प्रातिपदिक; √जप्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; जपनीयकर्म (act of recitation)

• बलिम्: offering (bali)
• बलिम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: बलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• होमम्: fire-offering (homa)
• होमम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: होम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पूजाम्: worship
• पूजाम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• स्तोत्रम्: hymn of praise
• स्तोत्रम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• उदीरणम्: uttering/recitation
• उदीरणम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: उद् + ईरण (प्रातिपदिक; √ईर्/ईरय्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उच्चारण/पाठ (utterance/recitation)

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (अधिकरण/Locative)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम

• तीर्थे: at the sacred ford/place
• तीर्थे: Adhikarana (अधिकरण/Locative)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• तु: indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोध/अन्वयार्थक (particle: but/indeed)

• यः: whoever
• यः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• कुर्यात्: should do
• कुर्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तत्: that
• तत्: Karta (कर्ता/Subject; of भवेत्)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (भवेत् इति)

• सर्वम्: all (of it)
• सर्वम्: Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (तत्)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• अक्षयम्: imperishable/inexhaustible
• अक्षयम्: Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (तत् सर्वम्)

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced from Prabhāsa Māhātmya narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ikṣvākvīśvara-tīrtha (Prabhāsa)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sequence tableau: pilgrims bathing at a sacred water-spot, then sitting for japa, offering bali, tending a small homa fire, performing liṅga-pūjā, and chanting stotras in chorus—each act glowing as ‘akṣaya’ light.

Characters & Entities

• Tīrtha (Prabhāsakṣetra sacred spot)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha magnifies dharmic actions, making ordinary rites yield enduring, inexhaustible spiritual merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha associated with the Ikṣvākvīśvara/Vṛṣabheśa Liṅga in Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna, japa, bali, homa, pūjā, and stotra-recitation performed at the tīrtha are said to become akṣaya (imperishable).