Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

एवं काले बहुविधे ततस्तुष्टो महेश्वरः । ददौ राज्यं महोदग्रं संततिं पुत्र पौत्रिकीम्

Transliteration

evaṃ kāle bahuvidhe tatastuṣṭo maheśvaraḥ | dadau rājyaṃ mahodagraṃ saṃtatiṃ putra pautrikīm

Translation

یوں طرح طرح کی ریاضتوں میں طویل زمانہ گزرنے کے بعد مہیشور خوشنود ہوا۔ اس نے اسے نہایت شاداب و سربلند سلطنت اور بیٹوں پوتوں تک جاری رہنے والی نسل عطا کی۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)

• काले: in time / after some time
• काले: Adhikarana (अधिकरण/Locative)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• बहुविधे: of many kinds / various
• बहुविधे: Adhikarana-visheshana (अधिकरणविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बहुविध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (काले इति)

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय; तद्-प्रभव)
• Form: अव्यय; अपादान/क्रमवाचक (then/from that)

• तुष्टः: pleased
• तुष्टः: Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुष्ट (कृदन्त; √तुष्)
• Form: क्त-प्रत्यय/PPP; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (महेश्वरः)

• महेश्वरः: Mahēśvara (Śiva)
• महेश्वरः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक; महा + ईश्वर)
• Form: कर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ददौ: gave
• ददौ: Kriya (क्रिया/Finite verb)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• राज्यम्: kingdom
• राज्यम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• महोदग्रम्: very lofty/splendid
• महोदग्रम्: Karma-visheshana (कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् + उदग्र (प्रातिपदिक; समास)
• Form: कर्मधारय-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (राज्यम्)

• संततिम्: progeny/lineage
• संततिम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: संतति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पुत्रपौत्रिकीम्: (progeny) of sons and grandsons
• पुत्रपौत्रिकीम्: Karma-visheshana (कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुत्र + पौत्रिक (प्रातिपदिक; समास)
• Form: द्वन्द्व-समास (पुत्रश्च पौत्रश्च); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (संततिम्)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced from Prabhāsa Māhātmya narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vṛṣabheśa (Prabhāsa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Maheśvara appears pleased, blessing Ikṣvāku; symbols of flourishing kingdom (banner, prosperous city) and lineage (children/grandchildren) appear as auspicious visions around the king, while the liṅga remains central.

Characters & Entities

• Maheśvara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere, sustained worship bears both worldly stability (rājya) and familial continuity (saṃtati), framed as Śiva’s grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, presented as a place where disciplined worship quickly earns Maheśvara’s favor.

What ritualistic prescription is mentioned?

No new ritual is added here; it states the result (boon) of prolonged devotional observance and worship.