Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

तेषां नामानि वक्ष्यामि यान्यतीतानि मे पुरा । आद्ये कृतयुगे तानि शृणु देवि यथार्थतः

Transliteration

teṣāṃ nāmāni vakṣyāmi yānyatītāni me purā | ādye kṛtayuge tāni śṛṇu devi yathārthataḥ

Translation

میں تمہیں اُن کے نام بیان کروں گا جو قدیم زمانے میں پہلے سے مجھے معلوم تھے۔ اے دیوی! پہلے یُگ، کِرتَیُگ میں جو نام تھے، انہیں ٹھیک ٹھیک اور سچائی کے ساتھ سنو۔

Word by Word

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध (of them)

• नामानि: names
• नामानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• वक्ष्यामि: I will tell
• वक्ष्यामि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• यानि: which
• यानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (which)

• अतीतानि: that have passed (in former times)
• अतीतानि: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: अति-इ (धातु) → अतीत (कृदन्त, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past/elapsed)

• मे: my
• मे: Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; अत्र षष्ठी (my)

• पुरा: formerly
• पुरा: Kala-adhikarana (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (formerly)

• आद्ये: in the first
• आद्ये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: आद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (in the first)

• कृतयुगे: in the Kṛta Yuga
• कृतयुगे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कृत-युग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (कृतं युगम्)

• तानि: those (names)
• तानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• शृणु: hear/listen
• शृणु: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• यथार्थतः: truthfully, as it is
• यथार्थतः: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथार्थतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (truly/accurately)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A teaching scene: Śiva (or a sage-voice) seated, addressing Devī with a gesture of instruction; palm-leaf manuscript or rosary in hand; the backdrop hints at Prabhāsa’s sacred coast and temple silhouettes.

Characters & Entities

• Devī
• Kṛtayuga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred names and forms are preserved through time; hearing them with faith is presented as a truthful transmission of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsatīrtha), the celebrated Shaiva sacred geography of the Prabhāsa Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed here; the act emphasized is attentive listening (śravaṇa) to the sacred account.